View allAll Photos Tagged briefpapier
Pastel coloured pencils on soft green card stock, ready to write a message.
This is 7 cm.
Happy Macro Monday.
Thank you for your views, faves and or comments, they are greatly appreciated !!!
Don't use this image on websites, blogs or other media without my explicit permission !!!
© all rights reserved Lily aenee
Buntes Briefpapier...
Für:“Happy Macro Monday“
Thema:“PAPIER“ am 05.02.2024.
😃Thanks for views, faves and comments 😃
Part of: "The Warrior" mailart briefpapier kuver Kimono pausenlos ohne Pause ohne Urlaub blockt der Krieger nicht eins zwei drei täglich sondern stunde um stunde minute um minute sekunde um sekunde jahrelang andauernd // Esoterik Entlarvung i ging 33 35 dun dsin #gedächtnisstütze #erinnerung #pausenlos #pause #holiday #ferien #urlaub #vacation #täglich #daily #rückschritt #leier #leiermann #i_ging #fence #gitter #mauer #wall #blockade #gewalt #minarette #rede #speech #öffentlich #public #arbeit #work #profession #ignore #ignorieren #stille #silence #schweigen #red #rot #weiß #schwarz #black #white #tinte #ink #symmetrie #asymmetrie #entwurf #design #teppich #tapestry #tapisserie #teppichweber #letter #mailart #weaver #weben #weave #musterbogen #schnittmuster #schaubild #schrift #handschrift #vorschau #rückschau #preview #review #schriftbild #i_ging #Yì_Jing #inhalt #form #aussage #botschaft #kimono #schnittmuster Der Krieger wird seinem Namen im vordergründigen Sinn von Frieden = peace nicht gerecht aber dem eigentlich Sinn: FRIEDE- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz -MANN: althochdeutsch "man" Krieger Sein Elfenbeintürmchen ist ihm heilig, seine Ruhe ist ihm heilig und das Heilige dient ja immer wieder als Rechtfertigung für Gewaltanwendung verschiedenster Art, Gewaltanwendung oft sogar mit einem Lächeln im Gesicht.
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing with Acdsee Photoshop,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" envelope letter mailart kuvert brief Kimono Schnittmuster / schwülstiger Stuss Humbug Nonsense Analogie "Weben ist Haus bauen" "Weben ist Leben und Leben ist Weben"
BriefpapierSchema2Farb_ArtrageStencilKaftanSchnittmusterLinien1_ArtRageStencilKimonoSchnittmusterLinienZahlen #leier #leiermann #leben #live #life #living #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier #schablone #passpartout #stencil #green #grün #yellow #gelb #schwarz #black #red #rot #inhalt #form reductio ad absurdum
Part of: "The Warrior" mailart briefpapier kuver Kimono pausenlos ohne Pause ohne Urlaub blockt der Krieger nicht eins zwei drei täglich sondern stunde um stunde minute um minute sekunde um sekunde jahrelang andauernd // Esoterik Entlarvung i ging 33 35 dun dsin #gedächtnisstütze #erinnerung #pausenlos #pause #holiday #ferien #urlaub #vacation #täglich #daily #rückschritt #leier #leiermann #i_ging #fence #gitter #mauer #wall #blockade #gewalt #minarette #rede #speech #öffentlich #public #arbeit #work #profession #ignore #ignorieren #stille #silence #schweigen #red #rot #weiß #schwarz #black #white #tinte #ink #symmetrie #asymmetrie #entwurf #design #teppich #tapestry #tapisserie #teppichweber #letter #mailart #weaver #weben #weave #musterbogen #schnittmuster #schaubild #schrift #handschrift #vorschau #rückschau #preview #review #schriftbild #i_ging #Yì_Jing #inhalt #form #aussage #botschaft #kimono #schnittmuster Der Krieger wird seinem Namen im vordergründigen Sinn von Frieden = peace nicht gerecht aber dem eigentlich Sinn: FRIEDE- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz -MANN: althochdeutsch "man" Krieger Sein Elfenbeintürmchen ist ihm heilig, seine Ruhe ist ihm heilig und das Heilige dient ja immer wieder als Rechtfertigung für Gewaltanwendung verschiedenster Art, Gewaltanwendung oft sogar mit einem Lächeln im Gesicht.
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing/Schrift with Acdsee, Photoshop,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" / I asked for Learning, he does not find it worth the effort to answer - Ich habe ihn um Kritik gebeten, nicht um Likes Favoriten Lobpreisung etc.
Basic Picture: AR22_9_25_9_2013 #leier #leiermann #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #kaftan #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #schriftbild #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier #schablone #passpartout #stencil #blue #blau #weiß #white #eis #ice #schnee #snow #winter #frühling #sommer #herbst #öffentlich #open #himmelblau #form #inhalt #konkret
Friede- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz
-mann: althochdeutsch "man" Krieger
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing with Acdsee Photoshop,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" envelope letter mailart kuvert brief Kimono Schnittmuster / schwülstiger Stuss Humbug Schmus Nonsense Analogie "Weben ist Haus bauen" "Weben ist Leben und Leben ist Weben"
Polyptych 9 variationen BriefpapierSchema2Farb_ArtrageStencilKaftanSchnittmusterLinien1_ArtRageStencilKimonoSchnittmusterLinienZahlen #leier #leiermann #leben #live #life #living #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier #schablone #passpartout #stencil #green #grün #yellow #gelb #schwarz #black #red #rot #inhalt #form
Franz Fuchs verübte Serien von Briefbombenattentaten sowie Rohrbombenanschläge. Während er selbst sich auf die Organisation Bajuwarische Befreiungsarmee BBA berief und auch sein Verteidiger argumentierte, daß Fuchs kein Einzeltäter sei, sondern als Mitglied der BBA handelte und somit "nur" Beitragstäter sei, machte der Staatsanwalt mit dem im Bild zitierten Satz klar, daß die BBA keine Organisation mehrerer Personen ist, sondern einzig und alleine aus Franz Fuchs selber besteht....
Franz Fuchs wurde verurteilt zu lebenslanger Haft in einer Anstalt für geistig abnorme Rechtsbrecher.
Um die lockeren Schrauben des Franz Fuchs geht es hier jedoch nicht und auch nicht um den Franz Fuchs im Fuchsbau, sondern um den zitierten Satz des Johannes Winklhofer geht es hier.
"Franz Fuchs is the BBA, the BBA is Franz Fuchs", said the prosecutor about the terrorist Franz Fuchs (series of attacks with letter bombs and pipe bombs), who claimed to be part of an organisation he called "Bajuwarische Befreiungsarmee" (Bajuvarian Liberation Army - BBA)
The prosecutor expressed with this sentence, that the BBA is not an organization of many people, that it only consists of one person, namely Franz Fuchs and that Franz Fuchs is a single perpetrator and not an abettor, as he himself and his lawyer claimed.
I use this sentence as an example.
Comparing the two sentences "weaving is living and living is weaving" and "Franz Fuchs is the BBA, the BBA is Franz Fuchs" it is clear that the first sentence means that when one is not weaving he/she is not living.
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing with Acdsee Photoshop,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau" envelope letter mailart kuvert brief Kimono Schnittmuster / schwülstiger Stuss Humbug Schmus Nonsense Analogie "Weben ist Haus bauen" "Weben ist Leben und Leben ist Weben"
Polyptych 9 variationen 8 triptycha BriefpapierSchema2Farb_ArtrageStencilKaftanSchnittmusterLinien1_ArtRageStencilKimonoSchnittmusterLinienZahlen #inhalt #form #sinn #aussage #bedeutung #logik #beweis #beweisführung #argumentation #falsifizieren #widerlegen #gegenargument #leier #leiermann #leben #live #life #living #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier #schablone #passpartout #stencil #weiß #white #schwarz #black #red #rot
Digital drawings, Stencil, Schablone, Schnittmuster with ArtRage, Processing/ Bearbeitung with Acdsee, Photoshop
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" Kimono Schnittmuster Paper Sewing Pattern Tapestry Mail Art Envelope Letter Calla Lily Lilie Antonius von Padua
Used Photo: "Calla Lily 1" by ira_hendricks / ArtRageStencilKaftanLinien2 by Ingrid Hedbavny / BriefpapierSchema2Farb by hedbavny #mailart #mail #letter #brief #briefpapier #umschlag #kuvert #envelope #textur #texture #patchwork #tapestry #tapisserie #teppich #kitsch #leier #leiermann #schnittmuster #sewingpattern #cutsheet #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #kaftan #sew #sewing #nähen #schablone #passepartout #stencil #abweichung #variation #variante #variieren #abweichen #water #wasser #fluß #river #meer #sea #ocean #ozean #regenbogen #rainbow #regenbogenfarben #heilig #heiligenschein #antonius #padua #green #grün #weiß #white #red #rot #transparent #farbe #color #colour #farbig #bunt #farbenfroh #farbverlauf #mischen #phallussymbol #phallus #stempel #phallic #scarecrow #vogelscheuche #angel #engel #kokon #cocoon #chrysalis #chrysalises #chrysalides #puppe #pupa #winter #frühling #sommer #herbst #öffentlich #open #natur #nature #form #inhalt #konkret #concrete #abstract #abstrakt #abstraktion #design #antonius #linie #line #raster #teppichraster #mosaik
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing with Acdsee Photoshop,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" envelope letter mailart kuvert brief Kimono Schnittmuster / schwülstiger Stuss Humbug Schmus Nonsense Analogie "Weben ist Haus bauen" "Weben ist Leben und Leben ist Weben"
Polyptych 9 variationen BriefpapierSchema2Farb_ArtrageStencilKaftanSchnittmusterLinien1_ArtRageStencilKimonoSchnittmusterLinienZahlen #logik #flasifizierung #falsifikation #falsification #beweisführung #urlaub #ferien #vacation #leier #leiermann #leben #live #life #living #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier #schablone #passpartout #stencil #schwarz #black #red #rot #blau #blue #inhalt #form
Ein etwa 30 Jahre altes Schreibset mit zauberhaften Jugenstilmotiven (Mucha ...) aus recyceltem Papier:
Briefpapier, Umschläge, Notizbuch, Adressbuch,
kleiner Bilderrahmen und eine Schachtel mit Bleistiften -
alles aufbewahrt in einer passenden Schachtel.
An approximately 30-year-old writing set with enchanting
art nouveau motifs (Mucha) made of recycled paper:
stationery, envelopes, notebook, address book,
small picture frame and a box of pencils -
all stored in a matching box.
Auswahlfoto
Für "Smile on Saturday"
Thema "Recycled" am 16.01.2021.
A "Happy Smile on Saturday" and
a nice weekend for all of you.
Stay safe / Bleibt gesund.
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing with Acdsee Photoshop,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" envelope letter mailart kuvert brief Kimono Schnittmuster / schwülstiger Stuss Humbug Schmus Nonsense Analogie "Weben ist Haus bauen" "Weben ist Leben und Leben ist Weben"
Polyptych 9 variationen BriefpapierSchema2Farb_ArtrageStencilKaftanSchnittmusterLinien1_ArtRageStencilKimonoSchnittmusterLinienZahlen #leier #leiermann #leben #live #life #living #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier #schablone #passpartout #stencil #green #grün #yellow #gelb #schwarz #black #red #rot #inhalt #form
Ein etwa 30 Jahre altes Schreibset mit zauberhaften Jugenstilmotiven (Mucha ...) aus recyceltem Papier:
Briefpapier, Umschläge, Notizbuch, Adressbuch,
kleiner Bilderrahmen und eine Schachtel mit Bleistiften -
alles aufbewahrt in einer passenden Schachtel.
An approximately 30-year-old writing set with enchanting
art nouveau motifs (Mucha) made of recycled paper:
stationery, envelopes, notebook, address book,
small picture frame and a box of pencils -
all stored in a matching box.
Auswahlfoto
Für "Smile on Saturday"
Thema "Recycled" am 16.01.2021.
A "Happy Smile on Saturday" and
a nice weekend for all of you.
Stay safe / Bleibt gesund.
Part of: The Warrior - who are the
fotobearbeitung collage DMC-G2 - P1740122 - 2014-01-19 Face drawn on a plastic bag Gesicht auf Plastiksackerl gezeichnet #70 #gesicht #face #porträt #portrait #mail #brief #letter #mailart #kuvert #envelope #zeichnung #drawing #pencil #bleistift #red #rot #blut #blood #pomegranate #granatapfel #blutrot #bloody #blutig #skizze #sketch #diary #tagebuch #weber #weaver #teppichweber #tapisserieweber #friede #peace #man #beard #bart #bärtig #mann #male #form #inhalt #design #schnittmuster #passepartout #kimono #diary #tagebuch #tapestry #tapisserie #verlauf FRIEDE- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz
-MANN: althochdeutsch "man" Krieger
Penguin Café Orchestra: "Perpetuum Mobile"
Digital drawings with ArtRage, Processing/ Bearbeitung and Writing with Acdsee,
Part of "res noscenda note notiz sketch skizze material sammlung collection entwurf überlegung gedanke brainstorming musterbogen schnittmuster zwischenbilanz bestandsaufnahme rückschau vorschau / flickr bilderordner 1" / I asked for Learning, he does not find it worth the effort to answer
Friede- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz
-mann: althochdeutsch "man" Krieger
Basic Picture: AR22_9_25_9_2013 #leier #leiermann #schnittmuster #sewingpattern #schnitt #schneiden #kimono #gewand #clothes #sew #sewing #nähen #mailart #brief #letter #schrift #typography #typhographie #envelope #umschlag #briefumschlag #kuvert #briefpapier
Onder invloed van het nationalisme dat aan het begin van de twintigste eeuw de kop op stak besloten diverse Duitse steden hun stadsnaam die met een letter "C" begon te wijzigen in een naam met de letter "K"". De stadsnaam met "C" is terug te voeren op de oorspronkelijk Latijnse naam, de "K"gaf meer een Duitse indruk. Die verandering gebeurde niet in alle steden gelijktijdig. Het was een langdurig proces; Konstanz in 1901; Köln in 1919; Koblenz in 1926 en Krefeld in 1929. De stad Cassel werd op 13 september 1926 officieel Kassel. Zo'n wijziging had een behoorlijke impact, denk hierbij aan bewegwijzering, stationsnamen en stadsvermelding op briefpapier. Ook locomotieffabriek Henschel moest de mallen voor het gieten van fabrieksplaten aanpassen. Op de fabrieksplaat van de vierkante tramlocomotief Plettenberg uit 1927 is de "C" in de stadsnaam al gewijzigd in een vermelding met de letter "K".
Een andere wijziging op de locomotiefplaten was de toevoehing van een firmalogo in de vorm van twee zespuntige sterren met de letter H.u.S. (Henschel und Sohn).
Meer afbeeldingen vindt u in de set fabrieksplaten.
Bekijk mijn fotoalbum in de klassieke versie.
Weitere Titel zur freien Wahl: Stifter Wolken, marmoriert a la Loos, La spectre de la rose, Rosenblattvariationen, Bach Matthäuspassion, Herz im Glas, Ausbruch des Vesuv, Vogelscheuchen, Leidensblätter, Pomegranate, Pumpkin, Babel, ...
Digital painting with ArtRage, merge with photoshop, processing with Acdsee
Part of "res noscenda" // ungeschenkte Geschenke Unpresented Presents - he made me a present and does not hand it to me // Unanswered Request for a Painting - 2 Paintings Wanting a Neighbor - *) the Void *) the Variable, a Blindtext // aquarius // I asked for learning, he did not find it worth an answer. // Briefe an den Krieger
Friede- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz
-mann: althochdeutsch "man" Krieger
Basic Pictures: DMC-G2 - P1570429 - 2013-03-21 AR22_25_9_2013
#musterbogen #schnittmuster #kimono #tapestry #tapisserie #teppich #carpet #teppchweber #weben #weave
Made with Artrage using a photo of a painting by Adalbert Stifter
Part of "res noscenda" / ungeschenkte Geschenke Unpresented Presents - he made me a present and does not hand it to me
AR20_23_9_2013
used photo: DMC-G2 - P1570429 - 2013-03-21
#sky #himmel #cloud #wolke #weather #kuvert #stifter #mail #mailart
Hotel van der Werff vierde in 2014 haar 100 jarig bestaan met de uitgave van het boek geschreven over de geschiedenis en de huidige stand van zaken. Het eerste deel van het boek werd geschreven door Wim Wennekes en Durk Reitsma In 1989. De afgelopen 25 jaar zijn door Trix Broekmans beschreven.
Enkele passages uit het boek ‘Hotel Van der Werff – anno 1726, het eerste huis ter plaatse’ vindt u hier. Het in linnen gebonden boek is in het hotel te koop.
Hoog in een muur van de gelagkamer van Hotel-Pension van der Werff is een wapensteen gemetseld, met als bijschrift in penseelstreken: ‘Anno 1702. Oude wapensteen der familie Stachouwer, destijds Heren eigenaar van het eiland. Deze steen sierde in 1640 de gevel van hun kasteel Binnendijken waar recht gesproken werd over het eiland. Toen het gehele dorp, waaronder ook dit kasteel in de jaren 1690 – 1700 een bezit der zee werd, is deze steen naar dit gebouw, voormalig Recht-, Raad- en Posthuis overgebracht’. Uit provinciale en andere archieven blijkt echter dat de ‘Edele Geregte van de Vrije Heerlijkheit Schiermonnikoogh’ niet vanouds bijeenkwam in kasteel Binnendijken, maar tot 1720 in het Olde Munckehuys, in de buurt van Westerburen op een thans verdronken deel van het eiland.
Sake van der Werff
Anno 1726 kwam een nieuw Recht-, Raad- en Posthuis gereed in het hart van het nieuwe dorp, op de hoek van de Reestreek (nabij de Reede gelegen), de huidige hoek Middenstreek – Reeweg. Catharina Maria Stachouwer bekostigde de bouw van dit Raadhuis. Toch werd nog decennia lang zitting gehouden in een ander gebouw aan de westzijde van het eiland.
Eerste jaren van De Herberch
1726 geldt als het jaar waarin de geschiedenis van het huidige Hotel-Pension van der Werff begon. Vanaf de oplevering in dat jaar was een deel van het pand in gebruik als herberg. Pas in 1759 werd er ook daadwerkelijk recht gesproken in het Recht- en Raadhuis.
Het Recht- en Raadhuis heette in de volksmond De Herberch. De eerste waard was Gerardus Dubblinga. Hij had beschikking over een gelagkamer annex twee driepersoons bedsteden. Dienden zich meer dan 6 slapers aan, dan werd de gelagkamer als slaapzaal ingericht door stro op de vloer te leggen. In De Herberch werd vooral nagepraat en afgerekend over zaken als de verkoping van strandgoederen, het meten en uitzetten van turf en de visafslag. Volgens de afdracht had Dubblinga een jaaromzet van circa 1000 liter brandewijn.
De eerste rechtdag, gehouden op 16 mei 1759, verliep rustig. Het betrof een geschil tussen vishandelaar Poppe Jeltes en de huisvrouwen Anneke Martens en Reintje Thijssen. De overige zaken die voor het ‘Edele Geregte’ kwamen hadden betrekking op hypotheken, leningen, schuldbekentenissen en de overtreding van allerlei regels. Ook criminele zaken als diefstal, belediging en stroperij kwamen aan de orde. Er was een cellulaire ruimte die diende als bewaar- en strafinrichting. Tot 1796 werd in het Recht- en Raadhuis recht gesproken door de Heer dan wel Vrouwe van Stachouwer, bijgestaan door twee zogeheten ‘Burgemeesteren’ en twee ‘Volmagten’ namens de ingezetenen.
Nieuwe Bedsteden
De tweede exploitant van Van der Werff was Jan Jans Koetsier, alias Afhaalder, alias Engelsman. Het horecadeel van het Recht- en Raadhuis bleef fungeren als lokaal waar verkopingen en verpachtingen plaatsvonden. In 1796, onder de derde waard Petrus van Assen, drong de Franse revolutie en het dansen onder de vrijheidsboom tot Schiermonnikoog door. Het Comité Revolutionair en de familie Stachouwer kwamen na veel discours overeen dat het Recht- en Raadhuis in functie zou blijven. Aan het einde van de Franse tijd echter, werden de zogeheten ‘nedergeregten’ waarvan het dorpsgerecht te Schiermonnikoog er één was, opgeheven.
Het eiland werd ingedeeld bij het kanton Holwerd en daarmee verviel de functie van het pand als Recht- en Raadhuis. In de vrijgekomen ruimte bouwde waard Petrus van Assen 3 extra bedsteden.
Als vierde waard fungeerde van 1809 tot 1853 Johan Cremer. Er was in die jaren nog geen sprake van toerisme. Degenen die bij Cremer hun nachtrust zochten waren in hoofdzaak marskramers, opkopers van strandgoederen en af en toe ambtenaren of schipbreukelingen.
Nieuwe bestemmingen: Posthuis en Wachtlokaal
Onder Johan Cremer, in 1830 of kort daarna kreeg het logement een nieuwe bestemming als ruimte voor het afgeven en inschrijven van brieven – een primitief soort posthuis. Met het van kracht worden van de postwet van 1852 kreeg het logement de status van ‘Posthuis’ en Cremer die van ‘brievengaarder’. Toen Cremer overleed in datzelfde jaar nam zijn stiefzoon Folkert H. de Boer het brievengaarderschap zonder problemen over. Hij werd vijfde in de reeks van herbergiers.
In 1866 kreeg het logement/posthuis er alweer een bestemming bij: ‘Wachtlokaal der Eersten Stoombootdienst Groningen-Schiermonnikoog visa versa’. Deze stoombootdienst werd ingesteld op initiatief van Mr. John Eric Banck, vanaf 1859 de nieuwe eigenaar van het eiland. Hij voorzag de toekomst van Schiermonnikoog als badplaats, en hiervoor was een geregelde bootdienst een eerste vereiste. Folkert de Boer kreeg van Mr. Banck het advies de logiesaccommodatie uit te breiden.
In 1882 werd er een etage bovenop gebouwd met zes nette logieskamers. Vanaf nu werd Schiermonnikoog in de zomermaanden bezocht door badgasten en dagjesmensen. In de herfst en winter fungeerden de logementen De Boer en Schaafsma (aan de overkant) vooral als ontmoetingslokaal voor eilanders. Allerlei verenigingen kwamen er samen en natuurlijk waren er bruiloften en partijen.
Tot zijn stervensjaar 1898 bleef Folkert H. de Boer logementhouder. In 1884 werd hij door de Dienst der Posterijen benaderd met het verzoek de functie van telegraafkantoor erbij te nemen. Zijn zoon Folkert Jr. nam het brievengaarderschap van hem over en bekwaamde zich in de telegrafie. Vier jaar later kreeg het Rijks Post- & Telegraafkantoor een eigen onderkomen aan de middenstreek. Logement de Boer was vanaf dat moment ‘Voormalig Posthuis’. Vanaf 1898 namen dochter Ake en haar echtgenoot Albert Klontje samen met de weduwe van Folkert Sr. de exploitatie van Logement de Boer op zich, onder de naam ‘Hotel Mej. De Weduwe F. de Boer’. Het logement had inmiddels behoorlijke klandizie in het hoogseizoen.
In 1908 droegen Albert Klontje en zijn vrouw het logement over aan hun zwager/broer Hendrik de Boer en zijn echtgenoot Aukje. Zij hadden echter te veel omhanden en de zaak verliep. De bezetting was in de komende vijf jaren erg slecht
Veldwachter Sake van der Werff neemt het roer over.
Ten overstaan van notaris Aleva te Anjum nam Sake van der Werff op 28 april 1913 gebouw, koffiehuisinventaris en verborgen gebreken voor zevenduizend gulden over.
In 1916 liet Sake van der Werff zijn naam op de gevel aanbrengen en ontwierp hij briefpapier met het wapen van de Stachouwers: Hotel Pension van der Werff, voormalig Raad- en Rechthuis, voormalig Posthuis, In- en afstapplaats der rijksveerdienstwagen, Telephoon intercommunaal no. 3. Dag en Nacht bereikbaar.
Kort na de overname in 1913 werd een serre annex eetzaal opgetrokken. In twee jaar daarop werkte van der Werff plannen uit voor verdere uitbreiding met vijfentwintig hotelkamers en een zolder, aansluiting op gas- en waterleiding en het storten van betonvloeren. In 1919 begon de verbetering van de zijgevel en de aanbouw van nog zes kamers.
In het voorjaar van 1924 begon van der Werff een eigen busdienst met de naam van zijn hotel op het voertuig. Hij vervoerde zo gasten van boot naar dorp en van dorp naar strand. Het werd een groot succes.
Sake van der Werff runt het Hotel-Pension op geheel eigen wijze. Hij is zeer actief in het werven van klanten. Hij adverteert in Nederlandse en Duitse bladen, laat badgidsen verschijnen en houdt nauwgezet de personele rubrieken in de dagbladen bij. Nieuw benoemde burgemeesters of hoogleraren, mensen die geëerd waren met een lintje en ‘aanzienlijken’ die om een andere reden in het nieuws waren konden staat maken op felicitaties van Hotel-Pension Van der Werff. Ook bestookte hij biologen en andere natuurvorsers met informatie over het planten- en dierenleven op het eiland.
Vaste gasten konden op hun verjaardag een kaartje verwachten met steevast de boodschap ‘Hartgrondig Gefeliciteerd!’ erop.
De attentie die het meest de wereld ingezonden is door Sake van der Werff, is ongetwijfeld de ingelijste wandelkaart. Een opgehangen wandelkaart betekende permanente reclame voor het eiland. Hij stuurde de kaarten naar welgestelde en bekende Nederlanders, ministers, directeuren van bedrijven en sportlieden.
Van der Werff speelde behendig in op de media van zijn tijd. Hij nodigde journalisten uit om een paar dagen te gast te zijn, en maakte geregeld melding van eilander ‘nieuws’ bij het ANP.
De resultaten van deze werving mochten er zijn: In 1911 kwamen nog geen drieduizend badgasten naar Schiermonnikoog. In 1938 waren het er al veertien à vijftienduizend.
In 1936 vat van der Werff het plan op om het eiland Schiermonnikoog met hulp van vooraanstaande personen te kopen en als huwelijksgeschenk aan te bieden aan Prinses Juliana en Prins Bernhard.
Hij koesterde dit plan uit ongenoegen over de Duitse eigenaar van het eiland. Een lid van het Koninklijk Huis als eigenaar bood de betere perspectieven van vorstelijke protectie én status. Het Algemeen Comité tot aanbieding van een Nationaal Huwelijksgeschenk’ beschikte echter negatief…
De gast van kamer 10
Nadat van der Werff een ingelijste wandelkaart van Schiermonnikoog aan Prins Bernhard stuurt, die een hartstochtelijk jager was, komt deze naar het eiland. In een brief van 4 december 1936 bevestigt jonkheer Roëll de komst van de hoge bezoeker en wees nog eens op de voorwaardes:
‘Waarde Van der Werff, Ik verwacht dat ge U strikt aan het geheim zult houden, anders kunt ge er van overtuigd zijn dat het jachtgezelschap niet meer terugkomt, doch in het huis van Graf von Bernstorff trekt dat ik ook gebruiken mag.
Prins Bernhard komt woensdag geheel incognito mee. De burgemeester wordt door mij gewaarschuwd . Ge hebt er dus met niemand over te praten. De Prins krijgt kamer 10.
Pers of fotografen worden niet geduld. Diner als gewoon, vooral niets bijzonders. Zorg voor droog weer.’
Publiciteit bleef inderdaad uit, althans tot 9 december, de dag van aankomst, toen het Nieuwsblad van het Noorden wist te melden dat de Prins naar Schiermonnikoog zou komen. Kennelijk was toch iemand loslippig geweest, op het moment dat de Prins niet meer terug kon.
Bij het begin van het jachtseizoen van 1938 maakte de gast van kamer 10 zijn rentree op het eiland, dit keer met aanzienlijk minder publiciteit omgeven.
Van der Werff bleef het Koninklijk huis nog jaren met attenties en gelukstelegrammen bestoken, en zond van tijd tot tijd een ingelijste wandelkaart ten paleize.
Pas in 1969 nam Prins Bernhard, ditmaal in gezelschap van Koningin Juliana wederom zijn intrek in het hotel. Juffrouw Dien liet bij die gelegenheid de lounge stofferen met oranje vloerbedekking en een nieuwe toiletpot installeren.
Bommen op Schiermonnikoog
In de oorlog werd Schiermonnikoog drie keer – bij vergissing – getroffen door een bombardement, waarbij in totaal twaalf doden vielen. Het zwaarste bombardement, uitgevoerd door de Amerikanen, vond plaats op de ochtend van 28 juli 1943. Een van de bommen sloeg in tussen de kruidenierswinkel van Foppe Schut en Hotel-Pension van der Werff. De echtgenote van Van der Werff raakte zwaargewond, Het hotel gehavend.
Gemeente–architect Venstra stelde voor Hotel van der Werff onmiddellijk te slopen. Van der Werff peinsde er niet over en liet de scheuren dichtpleisteren en de ravage opruimen.
Nog vandaag de dag zijn door het pleisterwerk heen de scheuren te zien en ook staat de zijgevel aan de Middenstreek nog altijd uit het lood.
Op 1 mei 1955 sterft Sake van der Werff. De Leeuwarder Courant luidde hem uit als ‘een van de meest markante persoonlijkheden’ van Schiermonnikoog. Het Friesch Dagblad roemde hem als ‘de grote pionier van het toerisme op de Waddeneilanden’.
De erven van der Werff besloten het Hotel van de hand te doen. De 48-jarige Alderdina Bol, sinds 1924 met hart en ziel als werkneemster aan het hotel verbonden, beschouwde het als haar heilige plicht de zaak in de geest van haar overleden leermeester voort te zetten. Zij sloot een compagnie met de jonge Taeke Soepboer, die evenals zij over wat spaarcenten beschikte. Samen kochten zij de zaak. Na enkele jaren verwierf juffrouw Dien het volledige eigendom van Hotel van der Werff.
Hotel Pension van der Werff onder Juffrouw Dien 1955 – 1981
Hulpje voor de Pinksterdagen
Alderdina Bol, geboren in 1906, was afkomstig uit het Groningse Zoutkamp. In 1924 vernam ze dat Hotel-Pension van der Werff op Schiermonnikoog een hulpje zocht. De 17-jarige schreef een briefje en kreeg het tegenbericht dat ze welkom was, als serveerster en kamermeisje voor de Pinksterdagen.
Kort daarna reisde ze opnieuw naar het eiland, en nu voorgoed.
De eerste jaren deed Juffrouw Dien alle voorkomende werkzaamheden, later schakelde Sake van der Werff haar hoofdzakelijk in als serveerster. Het was Juffrouw Dien die bij de bezoeken van Prins Bernhard het jachtgezelschap bediende en de Prins thee op bed bracht.
Juffrouw Dien ontwikkelde zich uiteindelijk tot bedrijfsleidster, had een heilig ontzag voor Sake en sloeg al zijn lessen in haar geheugen op.
Na zijn dood volgde Juffrouw Dien tot in detail de aanwijzingen van haar leermeester op. De inrichting van gelagkamer, eetzaal en ander publieke ruimten liet ze nagenoeg volledig intact. De enige ingrepen in de gastenruimten waren de aanleg van centrale verwarming en uitbreiding van het sanitair.
Tot 1976 was er voor het hele hotel één badkuip op poten, met een guldenautomaat voor warm water. Nadien kwamen er twee douches en een badkuip per etage, zonder de opgezette beesten uit de eerste badkamer.
In 1976 werd ook de eerste steen gelegd voor de nieuwe keuken, een van de weinige verbouwingen onder haar bewind.
Juffrouw Dien waakte goed over al haar gasten; als er gasten waren stond ze om half zeven op. Vaak zat ze nog lang aan haar vaste tafeltje bij de schouw. Gasten die buiten de deur vermaak zochten en pas diep in de nacht het hotel weer opzochten kregen geen sleutel mee: Juffrouw Dien waakt totdat de laatste gast binnen was, achter een kopje koffie of een glaasje water. Juffrouw Dien had echter niet het commerciële talent van haar voorganger. Tot eind jaren zeventig liep alleen in de zomermaanden en tijdens de Kerstdagen de bezetting op tot 100 %. Vakantie houden tussendoor, weg in de weekenden en door de week, was nog geen ingeburgerde gewoonte.
Op 1 februari 1981 overleed Juffrouw Dien, 74 jaar oud.
Te koop: Hotel-Pension van der Werff
Juffrouw Dien liet een uiterst sfeervolle zaak achter, maar met het nodige achterstallige onderhoud. Voor noodzakelijke renovaties als brandtrappen en andere zaken was ruim een miljoen gulden nodig. De erven Bol benoemden David Daane Bolier als interim-manager. Hij had groot respect voor het hotel en de traditie, al week zijn bedrijfsvoering in onderdelen af van die van zijn voorgangers.
‘Juffrouw Dien heeft hier eigenlijk een soort heiligdommetje van gemaakt, ter nagedachtenis aan Sake van der Werff. Het hotel is zijn museum en dat moet zo blijven’, was de visie van Bolier.
Vijftien vaste gasten, tijdens de Kerstdagen 1981 in het hotel bijeen, waren niet gerust op de verdere ontwikkelingen. Ter plekke vormden de vijftien een club van ‘Vrienden van Hotel van der Werff’ met als doel voortzetting van de zaak ‘met behoud van karakter’, overeenkomstig de laatste wil van
Juffrouw Dien.
In de loop van 1982 boden de erfgenamen van Juffrouw Dien het hotel te koop aan. Op 30 november van datzelfde jaar had de zaak een nieuwe eigenaar: Jan Fischer. Als student economie fungeerde hij al als ober in Hotel van der Werff en in 1976 had hij bij elkaar acht seizoenen in het hotel geoberd. In die tijd verwierf hij zich de bijnaam ‘Jan Blauwpak’, vanwege zijn rotsvaste gewoonte altijd en overal gekleed te gaan in donkerblauw kostuum.
Na de dood van Juffrouw Dien was hij een van de vijftien vaste gasten die de club ‘Vrienden van Hotel van der Werff’ vormden, maar ambitie om de zaak over te nemen had hij aanvankelijk niet. ‘Ik heb nooit de ambitie gehad in de horeca te gaan. Nog steeds niet’, zegt hij nu, ‘Maar dit is een instituut, en dat maakt alles anders’.
Onder Fischer’s directie nam de stroom gasten met de maand toe. ‘Ik zeg niet dat ik zal proberen de gelagkamer, eetzaal en lounge in stand te houden. Sterker nog, dit blijft zo!’. Alleen de kamers werden gerenoveerd, eenvoudig en degelijk, met behoud van hier en daar een mankementje. Voor de vaste gasten horen deze dingen tot de traditie en ook zij zullen op kamer 10 nooit het scheefhangende zeegezicht van een schip in de storm rechthangen. Talloze Nederlanders met een naam in de wereld van de letteren, muziek, media, film, wetenschap, politiek en zaken hebben de afgelopen jaren aan de toog in de gelagkamer gestaan en uiteindelijk de trap naar boven beklommen.
De volgende dag ontbeet de een wat later dan de ander. Het record ligt tot op heden bij half vier in de middag.
Namen noemen ligt niet in de lijn van het huis.
Verder is alles gebleven zoals het was.
En zo zal het blijven.
Uit: ‘Hotel Van der Werff – anno 1726, het eerste huis ter plaatse’ - Wim Wennekes en Durk Reitsma.
Amsterdam: Uitgeverij Thomas Rap 1989.
Als gemeenschappelijk cadeau aangeboden: een weekend naar Hotel van der Werff
Hoog in een muur van de gelagkamer van Hotel-Pension van der Werff is een wapensteen gemetseld, met als bijschrift in penseelstreken: ‘Anno 1702. Oude wapensteen der familie Stachouwer, destijds Heren eigenaar van het eiland. Deze steen sierde in 1640 de gevel van hun kasteel Binnendijken waar recht gesproken werd over het eiland. Toen het gehele dorp, waaronder ook dit kasteel in de jaren 1690 – 1700 een bezit der zee werd, is deze steen naar dit gebouw, voormalig Recht-, Raad- en Posthuis overgebracht’. Uit provinciale en andere archieven blijkt echter dat de ‘Edele Geregte van de Vrije Heerlijkheit Schiermonnikoogh’ niet vanouds bijeenkwam in kasteel Binnendijken, maar tot 1720 in het Olde Munckehuys, in de buurt van Westerburen op een thans verdronken deel van het eiland.
Anno 1726 kwam een nieuw Recht-, Raad- en Posthuis gereed in het hart van het nieuwe dorp, op de hoek van de Reestreek (nabij de Reede gelegen), de huidige hoek Middenstreek – Reeweg. Catharina Maria Stachouwer bekostigde de bouw van dit Raadhuis. Toch werd nog decennia lang zitting gehouden in een ander gebouw aan de westzijde van het eiland. Eerste jaren van De Herberch
1726 geldt als het jaar waarin de geschiedenis van het huidige Hotel-Pension van der Werff begon. Vanaf de oplevering in dat jaar was een deel van het pand in gebruik als herberg. Pas in 1759 werd er ook daadwerkelijk recht gesproken in het Recht- en Raadhuis.
Het Recht- en Raadhuis heette in de volksmond De Herberch. De eerste waard was Gerardus Dubblinga. Hij had beschikking over een gelagkamer annex twee driepersoons bedsteden. Dienden zich meer dan 6 slapers aan, dan werd de gelagkamer als slaapzaal ingericht door stro op de vloer te leggen. In De Herberch werd vooral nagepraat en afgerekend over zaken als de verkoping van strandgoederen, het meten en uitzetten van turf en de visafslag. Volgens de afdracht had Dubblinga een jaaromzet van circa 1000 liter brandewijn.
De eerste rechtdag, gehouden op 16 mei 1759, verliep rustig. Het betrof een geschil tussen vishandelaar Poppe Jeltes en de huisvrouwen Anneke Martens en Reintje Thijssen. De overige zaken die voor het ‘Edele Geregte’ kwamen hadden betrekking op hypotheken, leningen, schuldbekentenissen en de overtreding van allerlei regels. Ook criminele zaken als diefstal, belediging en stroperij kwamen aan de orde. Er was een cellulaire ruimte die diende als bewaar- en strafinrichting. Tot 1796 werd in het Recht- en Raadhuis recht gesproken door de Heer dan wel Vrouwe van Stachouwer, bijgestaan door twee zogeheten ‘Burgemeesteren’ en twee ‘Volmagten’ namens de ingezetenen.
De tweede exploitant van Van der Werff was Jan Jans Koetsier, alias Afhaalder, alias Engelsman. Het horecadeel van het Recht- en Raadhuis bleef fungeren als lokaal waar verkopingen en verpachtingen plaatsvonden. In 1796, onder de derde waard Petrus van Assen, drong de Franse revolutie en het dansen onder de vrijheidsboom tot Schiermonnikoog door. Het Comité Revolutionair en de familie Stachouwer kwamen na veel discours overeen dat het Recht- en Raadhuis in functie zou blijven. Aan het einde van de Franse tijd echter, werden de zogeheten ‘nedergeregten’ waarvan het dorpsgerecht te Schiermonnikoog er één was, opgeheven.
Het eiland werd ingedeeld bij het kanton Holwerd en daarmee verviel de functie van het pand als Recht- en Raadhuis. In de vrijgekomen ruimte bouwde waard Petrus van Assen 3 extra bedsteden.
Als vierde waard fungeerde van 1809 tot 1853 Johan Cremer. Er was in die jaren nog geen sprake van toerisme. Degenen die bij Cremer hun nachtrust zochten waren in hoofdzaak marskramers, opkopers van strandgoederen en af en toe ambtenaren of schipbreukelingen.
Onder Johan Cremer, in 1830 of kort daarna kreeg het logement een nieuwe bestemming als ruimte voor het afgeven en inschrijven van brieven – een primitief soort posthuis. Met het van kracht worden van de postwet van 1852 kreeg het logement de status van ‘Posthuis’ en Cremer die van ‘brievengaarder’. Toen Cremer overleed in datzelfde jaar nam zijn stiefzoon Folkert H. de Boer het brievengaarderschap zonder problemen over. Hij werd vijfde in de reeks van herbergiers.
In 1866 kreeg het logement/posthuis er alweer een bestemming bij: ‘Wachtlokaal der Eersten Stoombootdienst Groningen-Schiermonnikoog visa versa’. Deze stoombootdienst werd ingesteld op initiatief van Mr. John Eric Banck, vanaf 1859 de nieuwe eigenaar van het eiland. Hij voorzag de toekomst van Schiermonnikoog als badplaats, en hiervoor was een geregelde bootdienst een eerste vereiste. Folkert de Boer kreeg van Mr. Banck het advies de logiesaccommodatie uit te breiden.
In 1882 werd er een etage bovenop gebouwd met zes nette logieskamers. Vanaf nu werd Schiermonnikoog in de zomermaanden bezocht door badgasten en dagjesmensen. In de herfst en winter fungeerden de logementen De Boer en Schaafsma (aan de overkant) vooral als ontmoetingslokaal voor eilanders. Allerlei verenigingen kwamen er samen en natuurlijk waren er bruiloften en partijen.
Tot zijn stervensjaar 1898 bleef Folkert H. de Boer logementhouder. In 1884 werd hij door de Dienst der Posterijen benaderd met het verzoek de functie van telegraafkantoor erbij te nemen. Zijn zoon Folkert Jr. nam het brievengaarderschap van hem over en bekwaamde zich in de telegrafie. Vier jaar later kreeg het Rijks Post- & Telegraafkantoor een eigen onderkomen aan de middenstreek. Logement de Boer was vanaf dat moment ‘Voormalig Posthuis’. Vanaf 1898 namen dochter Ake en haar echtgenoot Albert Klontje samen met de weduwe van Folkert Sr. de exploitatie van Logement de Boer op zich, onder de naam ‘Hotel Mej. De Weduwe F. de Boer’. Het logement had inmiddels behoorlijke klandizie in het hoogseizoen.
In 1908 droegen Albert Klontje en zijn vrouw het logement over aan hun zwager/broer Hendrik de Boer en zijn echtgenoot Aukje. Zij hadden echter te veel omhanden en de zaak verliep. De bezetting was in de komende vijf jaren erg slecht.
Ten overstaan van notaris Aleva te Anjum nam Sake van der Werff op 28 april 1913 gebouw, koffiehuisinventaris en verborgen gebreken voor zevenduizend gulden over.
In 1916 liet Sake van der Werff zijn naam op de gevel aanbrengen en ontwierp hij briefpapier met het wapen van de Stachouwers: Hotel Pension van der Werff, voormalig Raad- en Rechthuis, voormalig Posthuis, In- en afstapplaats der rijksveerdienstwagen, Telephoon intercommunaal no. 3. Dag en Nacht bereikbaar.
Kort na de overname in 1913 werd een serre annex eetzaal opgetrokken. In twee jaar daarop werkte van der Werff plannen uit voor verdere uitbreiding met vijfentwintig hotelkamers en een zolder, aansluiting op gas- en waterleiding en het storten van betonvloeren. In 1919 begon de verbetering van de zijgevel en de aanbouw van nog zes kamers.
In het voorjaar van 1924 begon van der Werff een eigen busdienst met de naam van zijn hotel op het voertuig. Hij vervoerde zo gasten van boot naar dorp en van dorp naar strand. Het werd een groot succes.
Sake van der Werff runt het Hotel-Pension op geheel eigen wijze. Hij is zeer actief in het werven van klanten. Hij adverteert in Nederlandse en Duitse bladen, laat badgidsen verschijnen en houdt nauwgezet de personele rubrieken in de dagbladen bij. Nieuw benoemde burgemeesters of hoogleraren, mensen die geëerd waren met een lintje en ‘aanzienlijken’ die om een andere reden in het nieuws waren konden staat maken op felicitaties van Hotel-Pension Van der Werff. Ook bestookte hij biologen en andere natuurvorsers met informatie over het planten- en dierenleven op het eiland.
Vaste gasten konden op hun verjaardag een kaartje verwachten met steevast de boodschap ‘Hartgrondig Gefeliciteerd!’ erop.
De attentie die het meest de wereld ingezonden is door Sake van der Werff, is ongetwijfeld de ingelijste wandelkaart. Een opgehangen wandelkaart betekende permanente reclame voor het eiland. Hij stuurde de kaarten naar welgestelde en bekende Nederlanders, ministers, directeuren van bedrijven en sportlieden.
Van der Werff speelde behendig in op de media van zijn tijd. Hij nodigde journalisten uit om een paar dagen te gast te zijn, en maakte geregeld melding van eilander ‘nieuws’ bij het ANP.
De resultaten van deze werving mochten er zijn: In 1911 kwamen nog geen drieduizend badgasten naar Schiermonnikoog. In 1938 waren het er al veertien à vijftienduizend.
In 1936 vat van der Werff het plan op om het eiland Schiermonnikoog met hulp van vooraanstaande personen te kopen en als huwelijksgeschenk aan te bieden aan Prinses Juliana en Prins Bernhard.
Hij koesterde dit plan uit ongenoegen over de Duitse eigenaar van het eiland. Een lid van het Koninklijk Huis als eigenaar bood de betere perspectieven van vorstelijke protectie én status. Het Algemeen Comité tot aanbieding van een Nationaal Huwelijksgeschenk’ beschikte echter negatief…
Nadat van der Werff een ingelijste wandelkaart van Schiermonnikoog aan Prins Bernhard stuurt, die een hartstochtelijk jager was, komt deze naar het eiland. In een brief van 4 december 1936 bevestigt jonkheer Roëll de komst van de hoge bezoeker en wees nog eens op de voorwaardes:
‘Waarde Van der Werff, Ik verwacht dat ge U strikt aan het geheim zult houden, anders kunt ge er van overtuigd zijn dat het jachtgezelschap niet meer terugkomt, doch in het huis van Graf von Bernstorff trekt dat ik ook gebruiken mag.
Prins Bernhard komt woensdag geheel incognito mee. De burgemeester wordt door mij gewaarschuwd . Ge hebt er dus met niemand over te praten. De Prins krijgt kamer 10. Pers of fotografen worden niet geduld. Diner als gewoon, vooral niets bijzonders. Zorg voor droog weer.’
Publiciteit bleef inderdaad uit, althans tot 9 december, de dag van aankomst, toen het Nieuwsblad van het Noorden wist te melden dat de Prins naar Schiermonnikoog zou komen. Kennelijk was toch iemand loslippig geweest, op het moment dat de Prins niet meer terug kon.
Bij het begin van het jachtseizoen van 1938 maakte de gast van kamer 10 zijn rentree op het eiland, dit keer met aanzienlijk minder publiciteit omgeven.
Van der Werff bleef het Koninklijk huis nog jaren met attenties en gelukstelegrammen bestoken, en zond van tijd tot tijd een ingelijste wandelkaart ten paleize.
Pas in 1969 nam Prins Bernhard, ditmaal in gezelschap van Koningin Juliana wederom zijn intrek in het hotel. Juffrouw Dien liet bij die gelegenheid de lounge stofferen met oranje vloerbedekking en een nieuwe toiletpot installeren.
In de oorlog werd Schiermonnikoog drie keer – bij vergissing – getroffen door een bombardement, waarbij in totaal twaalf doden vielen. Het zwaarste bombardement, uitgevoerd door de Amerikanen, vond plaats op de ochtend van 28 juli 1943. Een van de bommen sloeg in tussen de kruidenierswinkel van Foppe Schut en Hotel-Pension van der Werff. De echtgenote van Van der Werff raakte zwaargewond, Het hotel gehavend.
Gemeente–architect Venstra stelde voor Hotel van der Werff onmiddellijk te slopen. Van der Werff peinsde er niet over en liet de scheuren dichtpleisteren en de ravage opruimen.
Nog vandaag de dag zijn door het pleisterwerk heen de scheuren te zien en ook staat de zijgevel aan de Middenstreek nog altijd uit het lood.
Op 1 mei 1955 sterft Sake van der Werff. De Leeuwarder Courant luidde hem uit als ‘een van de meest markante persoonlijkheden’ van Schiermonnikoog. Het Friesch Dagblad roemde hem als ‘de grote pionier van het toerisme op de Waddeneilanden’.
De erven van der Werff besloten het Hotel van de hand te doen. De 48-jarige Alderdina Bol, sinds 1924 met hart en ziel als werkneemster aan het hotel verbonden, beschouwde het als haar heilige plicht de zaak in de geest van haar overleden leermeester voort te zetten. Zij sloot een compagnie met de jonge Taeke Soepboer, die evenals zij over wat spaarcenten beschikte. Samen kochten zij de zaak. Na enkele jaren verwierf juffrouw Dien het volledige eigendom van Hotel-Pension Van der Werff.
Alderdina Bol, geboren in 1906, was afkomstig uit het Groningse Zoutkamp. In 1924 vernam ze dat Hotel-Pension van der Werff op Schiermonnikoog een hulpje zocht. De 17-jarige schreef een briefje en kreeg het tegenbericht dat ze welkom was, als serveerster en kamermeisje voor de Pinksterdagen. Kort daarna reisde ze opnieuw naar het eiland, en nu voorgoed.
De eerste jaren deed Juffrouw Dien alle voorkomende werkzaamheden, later schakelde Sake van der Werff haar hoofdzakelijk in als serveerster. Het was Juffrouw Dien die bij de bezoeken van Prins Bernhard het jachtgezelschap bediende en de Prins thee op bed bracht. Juffrouw Dien ontwikkelde zich uiteindelijk tot bedrijfsleidster, had een heilig ontzag voor Sake en sloeg al zijn lessen in haar geheugen op.
Na zijn dood volgde Juffrouw Dien tot in detail de aanwijzingen van haar leermeester op. De inrichting van gelagkamer, eetzaal en ander publieke ruimten liet ze nagenoeg volledig intact. De enige ingrepen in de gastenruimten waren de aanleg van centrale verwarming en uitbreiding van het sanitair.
Tot 1976 was er voor het hele hotel één badkuip op poten, met een guldenautomaat voor warm water. Nadien kwamen er twee douches en een badkuip per etage, zonder de opgezette beesten uit de eerste badkamer.
In 1976 werd ook de eerste steen gelegd voor de nieuwe keuken, een van de weinige verbouwingen onder haar bewind.
Juffrouw Dien waakte goed over al haar gasten; als er gasten waren stond ze om half zeven op. Vaak zat ze nog lang aan haar vaste tafeltje bij de schouw. Gasten die buiten de deur vermaak zochten en pas diep in de nacht het hotel weer opzochten kregen geen sleutel mee: Juffrouw Dien waakt totdat de laatste gast binnen was, achter een kopje koffie of een glaasje water. Juffrouw Dien had echter niet het commerciële talent van haar voorganger. Tot eind jaren zeventig liep alleen in de zomermaanden en tijdens de Kerstdagen de bezetting op tot 100 %. Vakantie houden tussendoor, weg in de weekenden en door de week, was nog geen ingeburgerde gewoonte.
Op 1 februari 1981 overleed Juffrouw Dien, 74 jaar oud.
Juffrouw Dien liet een uiterst sfeervolle zaak achter, maar met het nodige achterstallige onderhoud. Voor noodzakelijke renovaties als brandtrappen en andere zaken was ruim een miljoen gulden nodig. De erven Bol benoemden David Daane Bolier als interim-manager. Hij had groot respect voor het hotel en de traditie, al week zijn bedrijfsvoering in onderdelen af van die van zijn voorgangers.
‘Juffrouw Dien heeft hier eigenlijk een soort heiligdommetje van gemaakt, ter nagedachtenis aan Sake van der Werff. Het hotel is zijn museum en dat moet zo blijven’, was de visie van Bolier.
Vijftien vaste gasten, tijdens de Kerstdagen 1981 in het hotel bijeen, waren niet gerust op de verdere ontwikkelingen. Ter plekke vormden de vijftien een club van ‘Vrienden van Hotel van der Werff’ met als doel voortzetting van de zaak ‘met behoud van karakter’, overeenkomstig de laatste wil van Juffrouw Dien.
In de loop van 1982 boden de erfgenamen van Juffrouw Dien het hotel te koop aan. Op 30 november van datzelfde jaar had de zaak een nieuwe eigenaar: Jan Fischer. Als student economie fungeerde hij al als ober in Hotel van der Werff en in 1976 had hij bij elkaar acht seizoenen in het hotel geoberd. In die tijd verwierf hij zich de bijnaam ‘Jan Blauwpak’, vanwege zijn rotsvaste gewoonte altijd en overal gekleed te gaan in donkerblauw kostuum.
Na de dood van Juffrouw Dien was hij een van de vijftien vaste gasten die de club ‘Vrienden van Hotel van der Werff’ vormden, maar ambitie om de zaak over te nemen had hij aanvankelijk niet. ‘Ik heb nooit de ambitie gehad in de horeca te gaan. Nog steeds niet’, zegt hij nu, ‘Maar dit is een instituut, en dat maakt alles anders’.
Onder Fischer’s directie nam de stroom gasten met de maand toe. ‘Ik zeg niet dat ik zal proberen de gelagkamer, eetzaal en lounge in stand te houden. Sterker nog, dit blijft zo!’. Alleen de kamers werden gerenoveerd, eenvoudig en degelijk, met behoud van hier en daar een mankementje. Voor de vaste gasten horen deze dingen tot de traditie en ook zij zullen op kamer 10 nooit het scheefhangende zeegezicht van een schip in de storm rechthangen. Talloze Nederlanders met een naam in de wereld van de letteren, muziek, media, film, wetenschap, politiek en zaken hebben de afgelopen jaren aan de toog in de gelagkamer gestaan en uiteindelijk de trap naar boven beklommen.
De volgende dag ontbeet de een wat later dan de ander. Het record ligt tot op heden bij half vier in de middag. Namen noemen ligt niet in de lijn van het huis.
Verder is alles gebleven zoals het was.
En o zal het blijven.
Uit: ‘Hotel Van der Werff – anno 1726, het eerste huis ter plaatse’ door Wim Wennekes en Durk Reitsma. Amsterdam: Uitgeverij Thomas Rap 1989.
Friede- : umfriedeter (abgegrenzt durch Mauer, Zaun, Hecke,...) Besitz
-mann: althochdeutsch "man" Krieger
Part of "res noscenda" / Letters to the Warrior
Using: AR18_2_13_9_2013 Photo: DMC-G2 - P1500706
#letter #brief #envelope #hülle #enthüllen #cocoon #kokon #kimono #schnittmuster #musterbogen #entfalten #falter #entwurf #chrysalis #chrysalides #chrysalises #pupa #puppe #weave #weben #weaver #teppichweber #teppich #tapestry #carpet #tapisserie
Farblich passend ein volkstümliches Marschlied aus dem 19. Jahrhundert, das zu einem beliebten Lied von Hitlerjugend und Wehrmacht avancierte: Schwarzbraun ist die Haselnuß
Classic example for Inelegance: Wearing black shoes and black clothes and carrying a brown bag
Klassisches Musterbeispiel für Geschmacklosigkeit: braune Tasche zu schwarzen Schuhen und schwarzer Kleidung
digital painting with ArtRage
Part of "res noscenda" / ungeschenkte Geschenke Unpresented Presents - he made me a present and does not hand it to me // Unanswered Request for a Painting - 2 Paintings Wanting a Neighbor - *) the Void *) the Variable, a Blindtext
"blindtext": literally translation of the German word Blindtext = dummy text, dummy page.
Die Variable: von lateinisch variabilis: veränderbar.
In der formalen Logik: „ein sprachliches Zeichen, für das beliebige Ausdrücke einer bestimmten Art eingesetzt werden können“
Variable verwendet man auch in der Mathematik. In der Typographie dient der sogenannte Blindtext als Platzhalter.
In der Informatik gibt es die Wildcard als Jokerzeichen.
Erstmals verwendet wurden Variable in der formalen Logik und zwar schon von Aristoteles.
AR22_25_9_2013 Using: AR18_2_13_9_2013
Inelegance: posed pictures showing bad acting people.
Digital drawings with ArtRage, Collage and Writing with Photoshop
Part of "res noscenda" / ungeschenkte Geschenke Unpresented Presents - he made me a present and does not hand it to me // Unanswered Request for a Painting - 2 Paintings Wanting a Neighbor - *) the Void *) the Variable, a Blindtext
"blindtext": literally translation of the German word Blindtext = dummy text, dummy page.
Die Variable: von lateinisch variabilis: veränderbar.
In der formalen Logik: „ein sprachliches Zeichen, für das beliebige Ausdrücke einer bestimmten Art eingesetzt werden können“
Variable verwendet man auch in der Mathematik.
In der Typographie dient der sogenannte Blindtext als Platzhalter.
In der Informatik gibt es die Wildcard als Jokerzeichen.
Erstmals verwendet wurden Variable in der formalen Logik und zwar schon von Aristoteles.
Arvo Paert: "Perpetuum Mobile"
AR23_30.9.2013 Taschen-Kimono, AR22_25_9_2013, AR18_2_13_9_2013
My finds from yesterday morning: kitty magnets, kitty tea caddy, writing paper with holly-hobbie-design, two books of some of my fav´writers, blocks with disney animals and a happy book: alice in wonderland. Put all together in a cute childrens suitcase, I want to use as a display for the shop...
Bildrückseite:
He´s at the camp for a year´s Military Training with the 104th Field Artillery, Battery. Arrived in Fort McClellan near Anniston Alabama.
"Fort McClellan, originally Camp McClellan, was a United States Army post located adjacent to the city of Anniston, Alabama. During World War II, it was one of the largest U.S. Army installations, training an estimated half-million troops."
"Anniston ist eine Stadt im Calhoun County im US-Bundesstaat Alabama, und Sitz der Countyverwaltung." Wikipedia.