Iceland - horses -

The Icelandic horse is a breed of horse developed in Iceland. Although the horses are small, at times pony-sized, most registries for the Icelandic refer to it as a horse. Icelandic horses are long-lived and hardy. In their native country they have few diseases; Icelandic law prevents horses from being imported into the country and exported animals are not allowed to return. The Icelandic displays two gaits in addition to the typical walk, trot, canter and gallop commonly displayed by other breeds. The only breed of horse in Iceland, they are also popular internationally, and sizable populations exist in Europe and North America. The breed is still used for traditional farm work in its native country, as well as for leisure, showing, and racing.

Developed from ponies taken to Iceland by Scandinavian settlers in the 9th and 10th centuries, the breed is mentioned in literature and historical records throughout Icelandic history; the first reference to a named horse appears in the 12th century. Horses were venerated in Norse mythology, a custom brought to Iceland by the country's earliest settlers. Selective breeding over the centuries has developed the breed into its current form. Natural selection has also played a role, as the harsh Icelandic climate eliminated many horses through cold and starvation. In the 1780s, much of the breed was wiped out in the aftermath of a volcanic eruption. The first breed society for the Icelandic horse was created in Iceland in 1904, and today the breed is represented by organizations in 19 different nations, organized under a parent association, the International Federation of Icelandic Horse Associations.

 

Breed characteristics

Icelandic horses weigh between 330 and 380 kilograms (730 and 840 lb) and stand an average of 13 and 14 hands (52 and 56 inches, 132 and 142 cm) high, which is often considered pony size, but breeders and breed registries always refer to Icelandics as horses. Several theories have been put forward as to why Icelandics are always called horses, among them the breed's spirited temperament and large personality and the lack of a word in Icelandic for "pony". Another theory suggests that the breed's weight, bone structure and weight-carrying abilities mean it can be classified as a horse, rather than a pony. The breed comes in many coat colors, including chestnut, dun, bay, black, gray, palomino, pinto and roan. There are over 100 names for various colors and color patterns in the Icelandic language. They have well-proportioned heads, with straight profiles and wide foreheads. The neck is short, muscular, and broad at the base; the withers broad and low; the chest deep; the shoulders muscular and slightly sloping; the back long; the croup broad, muscular, short and slightly sloping. The legs are strong and short, with relatively long cannon bones and short pasterns. The mane and tail are full, with coarse hair, and the tail is set low. The breed is known to be hardy and an easy keeper. The breed has a double coat developed for extra insulation in cold temperatures.

 

Characteristics differ between various groups of Icelandic horses, depending on the focus of individual breeders. Some focus on animals for pack and draft work, which are conformationally distinct from those bred for work under saddle, which are carefully selected for their ability to perform the traditional Icelandic gaits. Others are bred solely for horsemeat. Some breeders focus on favored coat colors.

Members of the breed are not usually ridden until they are four years old, and structural development is not complete until age seven. Their most productive years are between eight and eighteen, although they retain their strength and stamina into their twenties. An Icelandic mare that lived in Denmark reached a record age of 56, while another horse, living in Great Britain, reached the age of 42. The horses are highly fertile, and both sexes are fit for breeding up to age 25; mares have been recorded giving birth at age 27. The horses tend to not be easily spooked, probably the result of not having any natural predators in their native Iceland. Icelandics tend to be friendly, docile and easy to handle, although also enthusiastic and self-assured. As a result of their isolation from other horses, disease in the breed within Iceland is mostly unknown, except for some kinds of internal parasites. The low prevalence of disease in Iceland is maintained by laws preventing horses exported from the country being returned, and by requiring that all equine equipment taken into the country be either new and unused or fully disinfected. As a result, native horses have no acquired immunity to disease; an outbreak on the island would be likely to be devastating to the breed. This presents problems with showing native Icelandic horses against others of the breed from outside the country, as no livestock of any species can be imported into Iceland, and once horses leave the country they are not allowed to return.

 

Gaits

The Icelandic is a "five-gaited" breed, known for its sure-footedness and ability to cross rough terrain. As well as the typical gaits of walk, trot, and canter/gallop, the breed is noted for its ability to perform two additional gaits. Although most horse experts consider the canter and gallop to be separate gaits, on the basis of a small variation in the footfall pattern, Icelandic breed registries consider the canter and gallop one gait, hence the term "five-gaited".

 

The first additional gait is a four-beat lateral ambling gait known as the tölt. This is known for its explosive acceleration and speed; it is also comfortable and ground-covering. There is considerable variation in style within the gait, and thus the tölt is variously compared to similar lateral gaits such as the rack of the Saddlebred, the largo of the Paso Fino, or the running walk of the Tennessee Walking Horse. Like all lateral ambling gaits, the footfall pattern is the same as the walk (left hind, left front, right hind, right front), but differs from the walk in that it can be performed at a range of speeds, from the speed of a typical fast walk up to the speed of a normal canter. Some Icelandic horses prefer to tölt, while others prefer to trot; correct training can improve weak gaits, but the tölt is a natural gait present from birth. There are two varieties of the tölt that are considered incorrect by breeders. The first is an uneven gait called a "Pig's Pace" or "Piggy-pace" that is closer to a two-beat pace than a four-beat amble. The second is called a Valhopp and is a tölt and canter combination most often seen in untrained young horses or horses that mix their gaits. Both varieties are normally uncomfortable to ride.

The breed also performs a pace called a skeið, flugskeið or "flying pace". It is used in pacing races, and is fast and smooth, with some horses able to reach up to 30 miles per hour (48 km/h) Not all Icelandic horses can perform this gait; animals that perform both the tölt and the flying pace in addition to the traditional gaits are considered the best of the breed. The flying pace is a two-beat lateral gait with a moment of suspension between footfalls; each side has both feet land almost simultaneously (left hind and left front, suspension, right hind and right front). It is meant to be performed by well-trained and balanced horses with skilled riders. It is not a gait used for long-distance travel. A slow pace is uncomfortable for the rider and is not encouraged when training the horse to perform the gait. Although most pacing horses are raced in harness using sulkies, in Iceland horses are raced while ridden.

 

History

The ancestors of the Icelandic horse were probably taken to Iceland by Viking Age Scandinavians between 860 and 935 AD. The Norse settlers were followed by immigrants from Norse colonies in Ireland, the Isle of Man and the Western Isles of Scotland. These later settlers arrived with the ancestors of what would elsewhere become Shetland, Highland, and Connemara ponies, which were crossed with the previously imported animals. There may also have been a connection with the Yakut pony, and the breed has physical similarities to the Nordlandshest of Norway. Other breeds with similar characteristics include the Faroe pony of the Faeroe Islands and the Norwegian Fjord horse. About 900 years ago, attempts were made to introduce eastern blood into the Icelandic, resulting in a degeneration of the stock. In 982 AD the Icelandic Althing (parliament) passed laws prohibiting the importation of horses into Iceland, thus ending crossbreeding. The breed has now been bred pure in Iceland for more than 1,000 years.

The earliest Norse people venerated the horse as a symbol of fertility, and white horses were slaughtered at sacrificial feasts and ceremonies. When these settlers arrived in Iceland, they brought their beliefs, and their horses, with them. Horses played a significant part in Norse mythology, and several horses played major roles in the Norse myths, among them the eight-footed pacer named Sleipnir, owned by Odin, chief of the Norse gods. Skalm, a mare who is the first Icelandic horse known by name, appeared in the Book of Settlements from the 12th century. According to the book, a chieftain named Seal-Thorir founded a settlement at the place where Skalm stopped and lay down with her pack. Horses also play key roles in the Icelandic sagas Hrafnkel's Saga, Njal's Saga and Grettir's Saga. Although written in the 13th century, these three sagas are set as far back as the 9th century. This early literature has an influence today, with many riding clubs and horse herds in modern Iceland still bearing the names of horses from Norse mythology.

Horses were often considered the most prized possession of a medieval Icelander. Indispensable to warriors, war horses were sometimes buried alongside their fallen riders, and stories were told of their deeds. Icelanders also arranged for bloody fights between stallions; these were used for entertainment and to pick the best animals for breeding, and they were described in both literature and official records from the Commonwealth period of 930 to 1262 AD. Stallion fights were an important part of Icelandic culture, and brawls, both physical and verbal, among the spectators were common. The conflicts at the horse fights gave rivals a chance to improve their political and social standing at the expense of their enemies and had wide social and political repercussions, sometimes leading to the restructuring of political alliances. However, not all human fights were serious, and the events provided a stage for friends and even enemies to battle without the possibility of major consequences. Courting between young men and women was also common at horse fights.

Natural selection played a major role in the development of the breed, as large numbers of horses died from lack of food and exposure to the elements. Between 874 and 1300 AD, during the more favorable climatic conditions of the medieval warm period, Icelandic breeders selectively bred horses according to special rules of color and conformation. From 1300 to 1900, selective breeding became less of a priority; the climate was often severe and many horses and people died. Between 1783 and 1784, around 70% of the horses in Iceland were killed by volcanic ash poisoning and starvation after the 1783 eruption of Lakagígar. The eruption lasted eight months, covered hundreds of square miles of land with lava, and rerouted or dried up several rivers. The population slowly recovered during the next hundred years, and from the beginning of the 20th century selective breeding again became important. The first Icelandic breed societies were established in 1904, and the first breed registry in Iceland was established in 1923.

Icelandics were exported to Great Britain before the 20th century to work as pit ponies in the coal mines, because of their strength and small size. However, those horses were never registered and little evidence of their existence remains. The first formal exports of Icelandic horses were to Germany in the 1940s. Great Britain's first official imports were in 1956, when a Scottish farmer, Stuart McKintosh, began a breeding program. Other breeders in Great Britain followed McKintosh's lead, and the Icelandic Horse Society of Great Britain was formed in 1986. The number of Icelandic horses exported to other nations has steadily increased since the first exports of the mid-19th century. Since 1969, multiple societies have worked together to preserve, improve and market these horses under the auspices of the International Federation of Icelandic Horse Associations. Today, the Icelandic remains a breed known for its purity of bloodline, and is the only horse breed present in Iceland.

The Icelandic is especially popular in western Europe, Scandinavia, and North America. There are about 80,000 Icelandic horses in Iceland (compared to a human population of 317,000), and around 100,000 abroad. Almost 50,000 are in Germany, which has many active riding clubs and breed societies.

 

Uses

Icelandic horses still play a large part in Icelandic life, despite increasing mechanization and road improvements that diminish the necessity for the breed's use. The first official Icelandic horse race was held at Akureyri in 1874, and many races are still held throughout the country from April through June. Both gallop and pace races are held, as well as performance classes showcasing the breed's unique gaits. Winter events are often held, including races on frozen bodies of water. In 2009 such an event resulted in both horses and riders falling into the water and needing to be rescued. The first shows, focused on the quality of animals as breeding stock, were held in 1906. The Agricultural Society of Iceland, along with the National Association of Riding Clubs, now organizes regular shows with a wide variety of classes. Some horses are still bred for slaughter, and much of the meat is exported to Japan. Farmers still use the breed to round up sheep in the Icelandic highlands, but most horses are used for competition and leisure riding.

 

 

IJslanders of IJslandse paarden worden al meer dan duizend jaar raszuiver gefokt.

 

Rasomschrijving

Het hoofd van de IJslander kan variëren tussen heel edel en heel groot. De hals is kort en dik. Het lichaam is gedrongen. De benen en de hoeven zijn heel sterk. Het behang (beenbeharing) behoort overvloedig aanwezig te zijn. Het gezichts- en het oriëntatievermogen zijn goed ontwikkeld. De stokmaat (schofthoogte) varieert van 1,30 tot 1,45 meter. Natuurlijk bestaan hierop uitzonderingen.

 

Geschiedenis

Toen aan het einde van de 9e eeuw de eerste inwoners op IJsland kwamen wonen, waren daar geen paarden. De Vikingen namen paarden en andere huisdieren mee uit de gebieden waar ze vandaan kwamen, vooral uit Noorwegen maar ook van de Schotse eilanden. Uit onderzoek blijkt dat de paarden van de Vikingen van verschillende oorsprong waren en zelfs dat ze uit verschillende subgroepen van Equus caballus afkomstig zijn. Zo lijkt de verwantschap met Noorse paarden, oorspronkelijk afkomstig uit noordelijk Eurazië, overduidelijk. Met name is de gelijkenis met het uiterst zeldzame Nordland-paard opvallend en enkele van deze paarden schijnen ook te kunnen tölten.

Ook een belangrijke voorouder van de IJslander is de Keltische pony, oorspronkelijk meegenomen door de Kelten westwaarts door Europa en dus ook naar de Britse eilanden. Verschillende paardenrassen in Groot-Brittannië stammen af van deze voorouder, zoals de Shetlanders, Exmoors en ook minder bekende rassen op de eilanden bij Schotland. Hoewel het invoeren van paarden na de 13e eeuw uiterst zeldzaam was, is er pas sinds 1882 sprake van een wettelijk invoerverbod op paarden en andere huisdieren in IJsland. Voor die tijd was er geen noodzaak om het importeren te verbieden want eeuwenlang was het eiland uiterst geïsoleerd en waren transportmiddelen zeldzaam. Het was pas in de negentiende eeuw dat IJslanders weer schepen gingen bouwen en meer contacten gingen zoeken met de buitenwereld. Hoogstwaarschijnlijk zijn er ook vanaf de twaalfde eeuw tot de negentiende eeuw geen paarden meer naar IJsland geïmporteerd. Een van de bekendste misverstanden rond de geschiedenis van het IJslandse paard is waarschijnlijk de mythe dat er al in de tijd van de Vikingen een invoerverbod op paarden naar IJsland bestond.

Dat er geen invoerverbod blijkt te zijn geweest, verandert niets aan het feit dat IJslandse paarden al honderden jaren zonder bloedvermenging van buitenaf zijn gefokt. Zo komt het dat het IJslandse paard een regelrechte afstammeling is van het Europese oerpaard: Equus stenonsis. Deze paarden verspreidden zich in Scandinavië en Groot-Brittannië en kwamen uiteindelijk op IJsland terecht. De IJslanders stammen van deze paarden af. De IJslandse boeren hebben hun paarden raszuiver doorgefokt, maar ook op het continent van Europa en in de Verenigde Staten zijn er mensen die dit oeroude ras zuiver willen houden en verbeteren.

Het tegenwoordige invoerverbod in IJsland geldt ook voor inheemse paarden die zijn geëxporteerd. Een IJslands paard dat bijvoorbeeld naar een kampioenschap in het buitenland is afgevaardigd, zal na afloop verkocht moeten worden door zijn ruiter, die hem niet mee terug mag nemen naar IJsland.

 

Bijzonderheden typen

De IJslander is eeuwenlang gebruikt als rijpaard en als pakpaard, onder andere voor het vervoer van de post, voor het bijeendrijven van schapen en als vervoermiddel voor de mens, maar ook - recenter - als sportpaard bij gangenwedstrijden en races. Op het Europese vasteland zijn veel van de IJslandse mogelijkheden overgenomen en elementen zijn toegevoegd. In Europa worden gangenwedstrijden gereden. Ook wordt er gereden met handpaarden en worden afstandsritten gemaakt. De IJslanders worden ook ingespannen voor de wagen en voor de slee. Hoewel er beslist vele rassen zijn die er meer talent voor hebben, kan men met een IJslander een sprongetje wagen. Het rijden van dressuur blijft de basis voor het rijden van de gangen en het beheersen van het paard in het algemeen. De IJslander is een zeer leergierig paard. Ze zijn heel vriendelijk, maar ook heel eigenwijs. Om deze reden zijn het geen echte "kinderpony's". Wel zijn goed opgevoede IJslanders heel sensibel en vaak ook erg voorwaarts. Het rijden op deze paarden vraagt daarom, vooral in het begin enige begeleiding. De hulpen worden bij voorkeur licht en vriendelijk gegeven. De IJslander is in staat om van verre de weg naar huis terug te vinden.

 

Bijzonderheden gangen

In tegenstelling tot de meeste paarden, die slechts in de drie basisgangen stap, draf en galop kunnen gaan, kan een IJslander zich in vier en soms vijf verschillende gangen voortbewegen. Deze extra gangen heten tölt en telgang. Het zijn natuurlijke gangen die veulens van enkele uren oud al tonen. De IJslander is niet het enige ras dat over deze extra gangen beschikt. Vele paarden van allerlei min of meer bekende rassen bewegen zich voort in tölt en telgang. Bij IJslanders is alleen de snelle telgang, de rentelgang, gewenst. De langzame variant wordt niet gewaardeerd en wordt vaak met Schweinepass aangeduid. De gangenaanleg verschilt per paard. Er wordt gesproken van vier- of vijfgangers en natuurtölters. Viergangers zijn paarden die naast de stap, draf en galop ook kunnen tölten. Deze paarden hebben vaak de draf als voorkeursgang. Vijfgangers zijn paarden die naast de andere gangen ook over telgangaanleg beschikken. Echter, niet elke vijfganger heeft het temperament om goed te kunnen rentelgangen. Natuurtölters zijn paarden die zo gemakkelijk in tölt lopen, dat deze gang ook voor beginnende ruiters makkelijk te rijden is. Voor ruiters en hun IJslandse Paarden worden ook specifieke gangenwedstrijden uitgeschreven. Hier worden proeven uitgeschreven die plaatsvinden op een ovaalbaan. Ook zijn er snelheidsonderdelen, zoals telgangraces. De wedstrijden vinden plaats op regionale, nationale en internationale schaal. Elke twee jaar vindt er een Wereldkampioenschap voor IJslandse Paarden plaats. In 2007 werd dit WK gehouden in Nederland, in Oirschot. Het laatste WK werd in 2011 gehouden in Oostenrijk.

 

Tölt

De voetvolgorde van tölt is gelijk aan die van stap. Het verschil zit in het optillen en neerzetten van de hoeven. Gevolg hiervan is dat het paard in stap afwisselend op twee of op drie benen staat en in tölt op twee benen of op één been tegelijk steunt. Een IJslander kan in tölt verschillende tempo's lopen; dit varieert van een langzame draf tot een flinke galop. Doordat er in tölt geen zweefmoment bestaat, zoals in draf, ervaart de ruiter ook nooit (onaangename) opwaartse bewegingen en kan men ontspannen in het zadel blijven zitten. In tölt draagt het paard zijn hoofd en hals hoog. Er ontstaat een trotse beweging, versterkt door het ritmisch meedansen van de staart. Het gewicht wordt voornamelijk door de achterhand gedragen, zodat de voorbenen en schouders vrij kunnen bewegen. Bij zeer goede tölters gaat dit gepaard met een hoge knieactie. Behalve spectaculair is de tölt op de eerste plaats een comfortabele gang, zowel voor het paard als voor de ruiter. Om aan te tonen hoe rustig de ruiter in het zadel zit, wordt in tölt-demonstraties vaak met één hand gereden, met in de andere hand een vol glas bier.

 

Telgang

Telgang zien we niet alleen bij IJslanders, maar ook bij andere dieren. Zo loopt een hond aan de lijn vaak in telgang, kamelen en dromedarissen gaan uitsluitend in telgang en hetzelfde geldt voor giraffen. In tegenstelling tot de draf wordt niet het diagonale, maar het laterale benenpaar gelijktijdig opgetild. Hierdoor ontstaat voor de ruiter een heen en weer schommelende beweging. Telgang in een langzaam tempo heeft de naam 'Schweinepass' en wordt niet gewaardeerd. Alleen de echte rentelgang, waarbij hoge snelheden worden gehaald, wordt als een positieve eigenschap beschouwd. Op wedstrijden worden telgangrennen gehouden over 150 en 250 meter. Het record op 250 m staat op 21,4 seconden. Ter vergelijking: het galoprecord over 250 m is 17,3 seconden. De snelste hengst aller tijden in rentelgang is: Trausti van Hall. Tijd op 250 meter: 21,7 seconden. De kwaliteit van de gangen van een IJslands paard hangt af van de erfelijke aanleg, de bouw en de training. Sommige IJslanders hebben duidelijk meer 'laterale aanleg' dan andere: er zijn IJslanders die uit zichzelf niet in draf gaan maar alleen in tölt (natuurtölters genoemd) of, vaak minder gewenst, alleen in een langzame telgang. Met behulp van bepaalde trainingsmethoden of hulpmiddelen kunnen de gangen die het paard niet vanzelf aanbiedt, vaak alsnog ontwikkeld worden. Helaas blijven er dan altijd nog enkele paarden over die de IJslandse gangen niet beheersen. Deze dieren worden voor de fokkerij zo veel mogelijk uitgesloten, want de specifieke IJslandse gangen willen we in dit ras behouden. Juist de IJslandse gangen geven immers een extra dimensie aan het houden en rijden van IJslandse paarden. Als er wedstrijden op het ijs worden gereden dan krijgt de IJslander speciale nageltjes onder zijn hoefijzers. Ze rijden de wedstrijden ook in de tölt.

 

Kleur

Binnen het ras zijn alle kleuren vertegenwoordigd, behalve appaloosa (stippels). Witte aftekeningen zijn toegestaan. Binnen de IJslanderpopulatie zien we ook kleuren die niet bij de paarden van het Europese vasteland voorkomen zoals; zilverappel, isabel en wildkleur.

Done