Door de coupure
‘Luctor et Emergo’; zo luidt de wapenspreuk uit het wapen van de provincie Zeeland. Als ergens het ‘ik worstel en ik kom boven’ van toepassing is, is het wel hier. Meerdere keren in de lange geschiedenis werden delen van Zeeland overspoeld door het zeewater. Zo ook in het jaar 1014. Tijdens een rampzalige stormvloed verdween in dat jaar al het land in een brede band tussen het huidige Middelburg en ’s-Heer Arendskerke en verder tussen Nisse en Oudelande door tot in de Westerschelde bij Eversdijk in de golven. De toen ontstane brede zeearm - ook wel ‘Zwake’ genoemd - zou daarna nog eeuwenlang dwars door het huidige Zuid-Beveland lopen. Aan de zuidkant van de Zwake bleven van het oorspronkelijke land drie kleine eilandjes over, volledig afgesneden van de rest van Zuid-Beveland: Borssele, Oudelande en Baarland. Rond 1200 werden er dijken aangelegd.
Gaandeweg veranderde de Zwake in een kilometers breed gebied van geulen, schorren en zandplaten. Met regelmaat werden kleine stukjes droogvallend schor aan het cultuurlandschap toegevoegd. Halverwege de vijftiende eeuw was de Zwake aan weerszijden al zover ingepolderd dat er een dam kon worden geslagen tussen het zuidereiland Borssele en ’s-Gravenpolder, dat ruim een eeuw eerder aan de oude polder rond Nisse was toegevoegd.
Niet ver van Kwadendamme ligt de Zwaaksedijk. De naam zegt het al: het handelt hier om de oude zeedijk die destijds het water van de Zwake tegenhield. Na de inpoldering van de Zwake veranderde de Zwaaksedijk in een zogenaamde ‘slaperdijk’. In 1927 is er een coupure in de dijk aangebracht ten behoeve van de aanleg van de spoorbaan in de zak van Zuid-Beveland. Voor de veiligheid is deze coupure altijd gehandhaafd. Inmiddels is de coupure een Rijksmonument.
In de nacht is de deur van de coupure gesloten. Tijdens de eerste rit van de dag heeft de hoofdconducteur van de trein zojuist de loodzware deur van de coupure geopend. Net buiten beeld staat hij te wachten tot wagenvoerder Joop de motorwagen in de eerste versnelling zet en rustig door de coupure heen rijdt. Daarna is het nog enkele meters rijden voordat het station van Kwadendamme wordt bereikt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Datum en tijd: 19-03-2022 - 09.40 uur
Locatie: Kwadendamme
Maatschappij: SGB
Materieel: omC (NS C 909)
Trein: Goes - Hoedekenskerke - Baarland
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
© Peter de Winter - No unauthorised use.
Door de coupure
‘Luctor et Emergo’; zo luidt de wapenspreuk uit het wapen van de provincie Zeeland. Als ergens het ‘ik worstel en ik kom boven’ van toepassing is, is het wel hier. Meerdere keren in de lange geschiedenis werden delen van Zeeland overspoeld door het zeewater. Zo ook in het jaar 1014. Tijdens een rampzalige stormvloed verdween in dat jaar al het land in een brede band tussen het huidige Middelburg en ’s-Heer Arendskerke en verder tussen Nisse en Oudelande door tot in de Westerschelde bij Eversdijk in de golven. De toen ontstane brede zeearm - ook wel ‘Zwake’ genoemd - zou daarna nog eeuwenlang dwars door het huidige Zuid-Beveland lopen. Aan de zuidkant van de Zwake bleven van het oorspronkelijke land drie kleine eilandjes over, volledig afgesneden van de rest van Zuid-Beveland: Borssele, Oudelande en Baarland. Rond 1200 werden er dijken aangelegd.
Gaandeweg veranderde de Zwake in een kilometers breed gebied van geulen, schorren en zandplaten. Met regelmaat werden kleine stukjes droogvallend schor aan het cultuurlandschap toegevoegd. Halverwege de vijftiende eeuw was de Zwake aan weerszijden al zover ingepolderd dat er een dam kon worden geslagen tussen het zuidereiland Borssele en ’s-Gravenpolder, dat ruim een eeuw eerder aan de oude polder rond Nisse was toegevoegd.
Niet ver van Kwadendamme ligt de Zwaaksedijk. De naam zegt het al: het handelt hier om de oude zeedijk die destijds het water van de Zwake tegenhield. Na de inpoldering van de Zwake veranderde de Zwaaksedijk in een zogenaamde ‘slaperdijk’. In 1927 is er een coupure in de dijk aangebracht ten behoeve van de aanleg van de spoorbaan in de zak van Zuid-Beveland. Voor de veiligheid is deze coupure altijd gehandhaafd. Inmiddels is de coupure een Rijksmonument.
In de nacht is de deur van de coupure gesloten. Tijdens de eerste rit van de dag heeft de hoofdconducteur van de trein zojuist de loodzware deur van de coupure geopend. Net buiten beeld staat hij te wachten tot wagenvoerder Joop de motorwagen in de eerste versnelling zet en rustig door de coupure heen rijdt. Daarna is het nog enkele meters rijden voordat het station van Kwadendamme wordt bereikt.
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
Datum en tijd: 19-03-2022 - 09.40 uur
Locatie: Kwadendamme
Maatschappij: SGB
Materieel: omC (NS C 909)
Trein: Goes - Hoedekenskerke - Baarland
- - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - - -
© Peter de Winter - No unauthorised use.