Solvay 7 Rheinberg
Na passage van de beide Lintjes bij het inrijsein van Millingen reed ik door naar het station van Millingen. In de verte zag ik op Millingen Gbf de Solvay 8 rangeren. Ik hoopte dat ze met een trein terug zou rijden naar Solvay... dus snel naar Solvay toe.
Maar eerst deze twee foto's van Solvay 7; een Mak G1203BB. Deze lok met fabrieksnummer 1000818 werd in 1985 aan Solvay geleverd en rijdt er nog steeds.
Maar eerst even terug naar Solvay zelf. Een stukje tekst om uit te leggen waarom hier in Millingen / Rheinberg een sodafabriek staat:
Grofweg sinds 1850 werd in de Niederrhein via mijnbouw kolen gewonnen. Tot de sluiting van het grote Bergwerk West in Kamp-Lintfort per 31 december 2012 was het station Rheinkamp een belangrijk overgaveemplacement voor de talrijke kolentreinen.
Een paar kilometer verder aan de KBS 498 (Xanten - Duisburg) vinden we Rheinberg. Ook in de omgeving van dit stadje werd gezocht naar kolen. Bij proefboringen in 1897 stuitte men echter niet alleen op kolen maar vooral ook op de aanwezigheid van een dikke zoutlaag; later zou blijken dat deze zoutlaag ongeveer 200 meter dik is en 50 kilometer lang.
In 1906 opende Solvay een sodafabriek in Rheinberg waarbij eerst wat zoutwater werd opgepompd. Maar dat kon via mijnbouw veel grootschaliger en na de bouw van een aantal schachten wordt sinds 1926 in mijnbouw steenzout gewonnen in Borth. De mijn is zelfs recent gemoderniseerd en de concessie is verleend tot in ieder geval 2050!!!
Het zout zelf werd tot 2014 in houten openbak wagens naar de eigen met Solvay gedeelde Rheinhaven “An der Momm” gebracht voor overslag op binnenvaart.
Een ander deel van het zout wordt dus door Solvay gebruikt voor de productie van soda. Het toegepaste Solvayproces is daarbij het proces voor de vervaardiging van natriumcarbonaat (soda) uit natriumchloride (uit steenzout) en calciumcarbonaat (uit kalksteen).
Soda kon aan het begin van de vorige eeuw reeds op industriële schaal worden vervaardigd via het Leblancproces. Hieraan waren diverse nadelen verbonden. Ten eerste waren er diverse nevenprocessen nodig om het proces te laten functioneren. Het proces vond plaats bij hoge temperaturen, wat een hoog energiegebruik met zich meebracht en de materialen bevonden zich tijdens de processen gewoonlijk in vaste vorm. Bovendien kwam het schadelijke restproduct calciumsulfide in grote hoeveelheden vrij.
Het Solvayproces werd ontwikkeld door Ernest Solvay, die op 15 april 1861 zijn proces voor octrooiering aanmeldde. In 1863 richtte hij met familie en vrienden het bedrijf "Solvay & Cie." op, dat in 1865 een sodafabriek in Couillet opstartte. Aanvankelijk werd 1,5 ton soda, de zogenaamde ammoniak-soda, per dag geproduceerd. In 1870 waren de kinderziekten van het proces overwonnen en de productie van Solvaysoda nam sterk toe. Omstreeks 1890 werd er in Duitsland al meer Solvaysoda dan Leblancsoda geproduceerd en na 1914 stortte de Leblancproductie geheel in. Doordat de Solvaysoda veel goedkoper was dan de Leblancsoda, was het laatste proces gedoemd te verdwijnen.
Een nadeel van het solvayproces is dat er meer keukenzout vereist is per eenheid geproduceerde soda. Daarom werden Solvay fabrieken gewoonlijk gevestigd nabij voorkomens van zout en eventueel kalksteen en steenkool. Het benodigde ammoniak werd oorspronkelijk gewonnen uit ammoniakwater, een bijproduct van gasfabrieken en cokesfabrieken.
Zo ook de Solvay fabriek in Rheinberg: zout zit in de grond, kolen was dichtbij en in de omgeving waren ook meerdere gas- en cokesfabrieken te vinden.
En dat kalksteen; dat wordt per trein en of boot aangevoerd. Per trein onder andere door DB Cargo vanuit het Belgische Yves Gomezee.
Voor dit alles zijn redelijk wat treinbewegingen nodig die Solvay zelf uitvoert op haar eigen terrein en in de verbindingen naar de haven en naar Millingen Gbf. Jarenlang werd ook door Solvay het zout vanuit de mijn van Borth naar de haven vervoerd.
Dan de foto:
Hier zien we Solvay 7 in hara huidige rode jasje tijdens een rangeerbeweging ter hoogte van het centrale seinhuis van Solvay.
Solvay bedient met haar spoorwegnet overigens ook de buren: het chemiebedrijf Ineos Inovyn, waar vooral PVC gemaakt wordt.
Want ook voor het maken van PVC is zout nodig... door oxychlorering wordt daarbij in een eerste productie stap 1,2-dichloorethaan bereid als reactie van etheen met waterstofchloride (bereid uit natriumchloride = keukenzout en geconcentreerd zwavelzuur) en zuurstofgas. Vervolgens wordt 1,2-dichloorethaan in een oven bij ongeveer 500°C gekraakt tot vinylchloride en waterstofchloride. Vinylchloride is daarbij het monomeer van polyvinylchloride (pvc),
Een lang verhaal... om aan te tonen dat een zoutmijn niet alleen tot het transport van zout leidde, maar ook tot vervoer per spoor van kalksteen, kolen- en cokes, soda en vele chemicaliën.
16 mei 2025
Solvay 7 Rheinberg
Na passage van de beide Lintjes bij het inrijsein van Millingen reed ik door naar het station van Millingen. In de verte zag ik op Millingen Gbf de Solvay 8 rangeren. Ik hoopte dat ze met een trein terug zou rijden naar Solvay... dus snel naar Solvay toe.
Maar eerst deze twee foto's van Solvay 7; een Mak G1203BB. Deze lok met fabrieksnummer 1000818 werd in 1985 aan Solvay geleverd en rijdt er nog steeds.
Maar eerst even terug naar Solvay zelf. Een stukje tekst om uit te leggen waarom hier in Millingen / Rheinberg een sodafabriek staat:
Grofweg sinds 1850 werd in de Niederrhein via mijnbouw kolen gewonnen. Tot de sluiting van het grote Bergwerk West in Kamp-Lintfort per 31 december 2012 was het station Rheinkamp een belangrijk overgaveemplacement voor de talrijke kolentreinen.
Een paar kilometer verder aan de KBS 498 (Xanten - Duisburg) vinden we Rheinberg. Ook in de omgeving van dit stadje werd gezocht naar kolen. Bij proefboringen in 1897 stuitte men echter niet alleen op kolen maar vooral ook op de aanwezigheid van een dikke zoutlaag; later zou blijken dat deze zoutlaag ongeveer 200 meter dik is en 50 kilometer lang.
In 1906 opende Solvay een sodafabriek in Rheinberg waarbij eerst wat zoutwater werd opgepompd. Maar dat kon via mijnbouw veel grootschaliger en na de bouw van een aantal schachten wordt sinds 1926 in mijnbouw steenzout gewonnen in Borth. De mijn is zelfs recent gemoderniseerd en de concessie is verleend tot in ieder geval 2050!!!
Het zout zelf werd tot 2014 in houten openbak wagens naar de eigen met Solvay gedeelde Rheinhaven “An der Momm” gebracht voor overslag op binnenvaart.
Een ander deel van het zout wordt dus door Solvay gebruikt voor de productie van soda. Het toegepaste Solvayproces is daarbij het proces voor de vervaardiging van natriumcarbonaat (soda) uit natriumchloride (uit steenzout) en calciumcarbonaat (uit kalksteen).
Soda kon aan het begin van de vorige eeuw reeds op industriële schaal worden vervaardigd via het Leblancproces. Hieraan waren diverse nadelen verbonden. Ten eerste waren er diverse nevenprocessen nodig om het proces te laten functioneren. Het proces vond plaats bij hoge temperaturen, wat een hoog energiegebruik met zich meebracht en de materialen bevonden zich tijdens de processen gewoonlijk in vaste vorm. Bovendien kwam het schadelijke restproduct calciumsulfide in grote hoeveelheden vrij.
Het Solvayproces werd ontwikkeld door Ernest Solvay, die op 15 april 1861 zijn proces voor octrooiering aanmeldde. In 1863 richtte hij met familie en vrienden het bedrijf "Solvay & Cie." op, dat in 1865 een sodafabriek in Couillet opstartte. Aanvankelijk werd 1,5 ton soda, de zogenaamde ammoniak-soda, per dag geproduceerd. In 1870 waren de kinderziekten van het proces overwonnen en de productie van Solvaysoda nam sterk toe. Omstreeks 1890 werd er in Duitsland al meer Solvaysoda dan Leblancsoda geproduceerd en na 1914 stortte de Leblancproductie geheel in. Doordat de Solvaysoda veel goedkoper was dan de Leblancsoda, was het laatste proces gedoemd te verdwijnen.
Een nadeel van het solvayproces is dat er meer keukenzout vereist is per eenheid geproduceerde soda. Daarom werden Solvay fabrieken gewoonlijk gevestigd nabij voorkomens van zout en eventueel kalksteen en steenkool. Het benodigde ammoniak werd oorspronkelijk gewonnen uit ammoniakwater, een bijproduct van gasfabrieken en cokesfabrieken.
Zo ook de Solvay fabriek in Rheinberg: zout zit in de grond, kolen was dichtbij en in de omgeving waren ook meerdere gas- en cokesfabrieken te vinden.
En dat kalksteen; dat wordt per trein en of boot aangevoerd. Per trein onder andere door DB Cargo vanuit het Belgische Yves Gomezee.
Voor dit alles zijn redelijk wat treinbewegingen nodig die Solvay zelf uitvoert op haar eigen terrein en in de verbindingen naar de haven en naar Millingen Gbf. Jarenlang werd ook door Solvay het zout vanuit de mijn van Borth naar de haven vervoerd.
Dan de foto:
Hier zien we Solvay 7 in hara huidige rode jasje tijdens een rangeerbeweging ter hoogte van het centrale seinhuis van Solvay.
Solvay bedient met haar spoorwegnet overigens ook de buren: het chemiebedrijf Ineos Inovyn, waar vooral PVC gemaakt wordt.
Want ook voor het maken van PVC is zout nodig... door oxychlorering wordt daarbij in een eerste productie stap 1,2-dichloorethaan bereid als reactie van etheen met waterstofchloride (bereid uit natriumchloride = keukenzout en geconcentreerd zwavelzuur) en zuurstofgas. Vervolgens wordt 1,2-dichloorethaan in een oven bij ongeveer 500°C gekraakt tot vinylchloride en waterstofchloride. Vinylchloride is daarbij het monomeer van polyvinylchloride (pvc),
Een lang verhaal... om aan te tonen dat een zoutmijn niet alleen tot het transport van zout leidde, maar ook tot vervoer per spoor van kalksteen, kolen- en cokes, soda en vele chemicaliën.
16 mei 2025