22-08-2019 Polregio SM42-349 + B11p + B16mnopux, Rekowo Dolne Sosnowa

De schrijver dezes had maar ruim een halve week te zijnent kunnen vertoeven, toen de volgende reis naar een uitlandse bestemming op het programma stond, hetwelk in dezen Polen betrof. Deze driedaagse reis was zo welaangenaam, dat ik zal trachten U op breedvoerige wijze dezer vakantie deelachtig te maken. Gelijkerwijs dikwerf het geval pleegt te zijn bij reizen buiten de Benelux, ging ook ditmaal een voorbereiding van vele maanden aan onze vakantie vooraf...

 

Van goede vriend Maarten de Regt ontving ik op een der laatste dagen van april een bijzonder interessant bericht, namelijk een uitnodiging om mee te gaan op vakantie naar Polen in de eerste week van juli. Met een, dan wel twee anderen was hij voornemens om naar het machtig mooie Oostblokland te trekken, waarbij hij in enkele pennenstreken een conceptplanning had geschetst. We zouden op dinsdag 2 juli vanuit ons aller vaderland naar Szczecin reizen teneinde des woensdags reeds in Polen te zijn. Die dag, alsmede de daaropvolgende donderdag, zouden aan de Ostbahn gewijd zijn in de hoop de fameuze 'stonka's' ten laatsten male aldaar te fotograferen. Vrijdag en zaterdag zouden we aan de Oostzeekust vertoeven, hierbij zou onze focus op de authentieke spoorlijn van Lębork naar Łeba liggen, waar we eveneens stonka's zouden gaan vastleggen. Het zal U niet verbazen dat ik niet lang twijfelde of ik wel zou meegaan! Daarenboven is Maarten onder zijn intimi bekend als een echte Polenexpert, zodat een zeer goede planning alvast gegarandeerd was. Zijn zeer fraaie opnames uit die contreien van een jaar eerder werkten overigens ook absoluut motiverend om ook mee te gaan naar die regio.

 

Het plan bleef bijna anderhalve maand op de plank liggen, tot Maarten het balletje terug aan het rollen bracht met een filmpje op Youtube dat ons de samenstelling van de TUR-trein in 2019 toonde. Voor ik mijn verhaal verderzet, zal ik U eerst het begrip TUR-trein nader toelichten. Dit betreft een toeristische trein, gelijkerwijs ook in België ICT-treinen voorkomen. In dezen is het een speciale trein van het Pommerse Chojnice naar de badplaats Hel, gelegen op een schiereiland aan de Oostzee. Deze trein, die strikt genomen dit jaar niet als TUR-trein, doch als een normale R-trein zou rijden, reed gedurende de zomer dagelijks, in dit geval van 20 juni tot en met 1 september. Het bijzondere aan deze trein was niet dat het een touristische trein was, doch veeleer dat de trein niet door een der treinstellen van de regionale vervoerder Polregio zou worden verzekerd. Neen, deze trein zou met het oudste materiaal rijden dat bij Polregio voorhanden is, een oud enkeldeksrijtuig en vier oude dubbeldeksrijtuigen, getrokken door een bejaarde diesellocomotief van de serie SM42. Kortom, een echte authentieke trein die de Polen naar de Oostzee zou gaan brengen! De trein rijdt dus vanuit Chojnice naar Hel, waarbij het nodig is om kop te maken te Tczew, vlak onder het bekende Gdańsk. Men zou met de locomotief in Tczew kunnen omlopen, doch Polregio besloot blijkbaar om met twee locomotieven te rijden, die elkander dus in Tczew zouden afwisselen. Gedurende dit seizoen was de SM42-329 beschikbaar (getooid in het oude rood/grijze PREG-livrei) en de SU42-508, dat al helaas het mijns inziens minder mooie Polregiolivrei heeft gekregen. Onderwijl had Maarten nog een ander interessant filmpje gevonden van station Wrzeście, gelegen aan de spoorlijn naar Łeba. Station Wrzeście bleek een bijzondere beveiliging te hebben, namelijk een handmatig gegeven vertrekbevel aan alle treinen. In plaats van een vertrek middels een arm- danwel lichtsein komt dus voor elk vertrek in Wrzeście de stationschef naar de machinist toe om hem toestemming voor vertrek te geven, een tamelijk zeldzame procedure. U snapt het waarschijnlijk, ook dit station werd dus in het achterhoofd gehouden bij de mogelijke fotopunten voor onze vakantie. Ter voorbereiding werd mij nog een derde filmpje getoond met beelden van de voornoemde spoorlijn naar Łeba. De prachtige omgeving, gecombineerd met de nog aanwezige telegraafmasten langs het traject zorgden ervoor dat ik al met veel verwachting uitkeek naar onze vakantie. Het zou alleszins een vakantie zijn met zeer veel stonka's, als we geluk hadden, zouden we wellicht ook nog stonka's op de Ostbahn aantreffen...

 

Een onzer potentiële reisgenoten kon helaas niet mee, de andere daarentegen wel zodat we begin juli gedrieën naar Polen zouden reizen. Maarten had de planning nog wat aangepast, zodat het er nu als volgt uitzag. Na onze aankomst op dinsdag zouden we tot en met donderdag aan de Ostbahn verpozen, waarna we voor het volgende etmaal richting Łeba gingen. Aansluitend zouden we nog richting Słupsk en Kołobrzeg gaan om op zaterdag terug in Szczecin te geraken. De volgende dag was de planning dan weer omgedraaid, zodat we dus zouden beginnen met de Oostzeekust en bij de Ostbahn zouden eindigen. Helaas kwam Maarten enkele dagen spader met een slechte tijding, vanwege een herkansing bij zijn cursus kon hij helaas niet naar Polen gaan begin juli. Ik vreesde dat de voorziene reis naar Polen ganselijk in het water dreigde te vallen hierdoor, doch een week later kwam Maarten met de vraag of ik wellicht van 22 tot en met 24 augustus tijd had om naar Polen te gaan - zoals verwacht kon hij een reis naar Polen niet wederstaan ;-) De vakantie van bijna een week zou dus worden ingekort tot een driedaagse reis, zodat we enkel tijd hadden voor de TUR-trein en de spoorlijn naar Łeba. Onverwijld was hij beginnen te plannen, zodat een weinig later het volgende concept van zijn hand verscheen: donderdag zouden we allereerst met het vliegtuig van Eindhoven naar Gdańsk gaan, waar we een huurauto zouden ophalen om door te rijden naar Łeba. De volgende dag konden we rond de middag richting de Ostbahn trekken om des zaterdags vanuit Gdańsk naar Köln/Bonn te vliegen. Dit klonk echt als een prachtig plan, hiermede kon alsnog de reis naar Polen gerealiseerd worden immers. Het laatste deel der planning werd later nog gewijzigd, zodat we in Szczecin eindigden om vervolgens per trein terug te keren naar Nederland - het voordeel was nu immers dat we langer in Polen konden zijn en iets meer foto's konden maken.

 

Middelerwijl zijn we aangekomen bij 25 juni, een der vele warme dagen in dat jaargetijde. Vanwege de hitte hadden we te mijnent het zwembad opgezet en stuurde ik een foto van ons zwembad naar enige bekenden. Een mijner Limburgse vrienden, met name Willem, reageerde dat hij toch wel zin had om ook even te komen zwemmen in ons zwembad, waarop ik riposteerde dat hij uiteraard van harte welkom was. Zodoende zaten we een dag later effectief in het zwembad en verhaal ik van het plan van Maarten en mij om eind augustus naar Polen te gaan. Welnu, zijn reactie was dat hij eigenlijk ook wel zin had om mee te gaan, iets wat wij uiteraard bepaald niet ongezellig vonden, zodat besloten werd om gedrieën naar Polen te gaan - kostentechnisch was dit immers ook interessant, de kostprijs per persoon daalde natuurlijk. Maarten zette, de planner dezer vakantie zijnde, zijn arbeid voort en zocht enkele dagen later nog de overnachtingsplekken uit. Van donderdag op vrijdag besloten we in Łeba te overnachten, terwijl we de volgende nacht in Chojnice zouden doorbrengen. Maarten en ik waren overigens wel blij achteraf dat we niet begin juli gingen, die week was op alle dagen regen voorspeld... Terwijl hij zo met de planning bezig was, kwam hij erachter dat we helaas geen stonka op de Ostbahn zouden aantreffen - na eindeloos uitstel was deze legendarische combinatie eind juni voor het laatst gesignaleerd, waarna het definitief over en uit was met de stonka op de Ostbahn. Om de zaterdag op te vullen besloten we maar om nog even langs een speciale spoorlijn te gaan, lijn 215 van Laskowice Pomorskie naar Bąk. Tussen Czersk en Bąk wordt deze enkelsporige diesellijn nog slechts van goederentreinen gebruikt, behalve in de zomermaanden. Van 6 juli tot en met 1 september rijden er immers elk week-end tweemaal daags een stoptrein van Czersk naar Kościerzyna - het leek ons wel leuk om op deze normaal niet bediende spoorlijn zo een extra stoptrein vast te leggen.

 

Op 6 juli stuurde Maarten mij zijn wat definitievere planning ter beoordeling, zodat ik eens kon kijken waar we allemaal heen zouden gaan. Allereerst moest ik bekennen dat de fotopunten bijzonder fraai waren, het was duidelijk dat we met een expert hadden te maken ;-) Eigenlijk was enkel de vrijdagmiddag nog niet echt helemaal bepaald, aanvankelijk werd toch met de gedachte gespeeld om nog richting de Ostbahn te gaan. Vermits de kans echter zeer gering was dat we een stonka zouden aantreffen, opteerden we uiteindelijk voor het alternatief: het vastleggen van ongerenoveerde treinstellen van het type EN57 ('Kibel') rond Gdańsk. Rondom de Trójmiasto (Driestad) Gdańsk, Sopot en Gdynia verzorgt de lokale vervoerder SKM een soort S-Bahnnetwerk en zet daarbij ook nog de ongerenoveerde EN57's in. Deze klassieke elektrische stoptreinen (qua status vergelijkbaar met de Mat '64 en de Klassiekjes) zijn in steeds geringere mate in Polen aan te treffen, het merendeel is middelerwijl gerenoveerd. SKM is gelukkig nog een bolwerk van ongerenoveerde stellen, derhalve was de keuze snel gemaakt om de vrijdagmiddag aldaar te besteden. Ten slotte kwam Maarten nog met het mooie plan om op vrijdag nog even richting het schiereiland Hel te rijden om daar verscheidene treinen vast te leggen, deze rit zou dan geschieden vooraleer we de 'Kibel' gingen vastleggen. Kortom, op vrijdag zouden we des ochtends nog te Łeba verblijven, daarna gingen we naar Hel, vervolgens naar een fotopunt ergens aan het SKM-netwerk om des avonds de TUR-trein op de Ostbahn vast te leggen. Enfin, het plan zag er heel goed uit, waardoor ik veel zin had om naar Polen te gaan. Het gezelschap werd overigens andermaal uitgebreid, daar Bruno Batenburg, een vriend onzer, gelukkig kon regelen dat hij ook met ons mee kon reizen, waardoor we gevieren naar Polen zouden gaan.

 

Welnu, nademaal ik uit België was wedergekeerd, waren we in de week aangekomen dat we naar Polen zouden reizen. Des dinsdags had Maarten de definitieve planning af, waarlijk, het was een zeer goed gemaakte planning dat de beschikbare tijd optimaal benutte. Tesamen met de bijzonder goede weersvoorspellingen - alle dagen zon en bovenal aangename temperaturen tussen de 20 en 25 graden - keek Uw fotograaf met veel verwachting uit naar de driedaagse vakantie die nakende was. Overigens had ik mijn reis naar het vliegveld van Eindhoven wel ietwat gewijzigd, ik had immers besloten om woensdag nog naar Willem te gaan, zodat we donderdagochtend tesamen vanuit Limburg naar Eindhoven zouden reizen. Derhalve pakte ik woensdag mijn tas in - met vanzelfsprekend een korte broek - om rond het middaguur naar Limburg af te zakken. Onze tijdsbesteding die avond was van tevoren al bepaald, ik zou immers kennismaken met een automaatauto van een vriend van Willem. De perfecte plek om deze te testen is het naburige Circuit de Montzen, zodat we des avonds naar ginder trokken om wat rondjes op het circuit te rijden. Na bij pizzeria Da Antonio in het Duitstalige Kelmis een heerlijke calzone te hebben verorberd, was het tijd om in het duister terug naar het schone Zuid-Limburg te rijden.

 

Nu, eindelijk zijn we aangekomen bij donderdagochtend 22 augustus, oftewel de grote dag dat we naar Polen zouden gaan. Ik had er, blijkens het onderhavige onderschrift, bereids zeer veel zin in, het zou immers mijn allereerste keer zijn dat ik in het rurale deel van Polen zou verkeren. Nadat mijn eerste reis naar Polen in 2017 voornamelijk een bezoek aan toeristische steden gelijk Krakau betrof en mijn tweede reis naar het voormalige Oostblokland in 2018 eveneens voornamelijk het bezichtigen eniger grote steden omvatte - op een zeer geslaagd bezoek aan de Ostbahn na - zou dit eigenlijk mijn eerste verkenning van het rurale Polen zijn. Daarenboven was het eveneens ten eersten male dat ik per auto door Polen zou reizen, zodat deze vakantie waarschijnlijk een gans ander beeld van Polen zou schetsen dan ik tot dusverre kende. Vermits ons vliegtuig naar Gdańsk om één uur in de namiddag zou vertrekken, waren we voornemens om rond elven op het station van Eindhoven te arriveren en daarvandaan per bus naar het vliegveld te reizen. Zoals bij Willem dikwijls het geval pleegt te zijn, zou een vlekkeloos vertrek ook ditmaal niet mogelijk zijn. Het startte reed met het door een wekker heen slapen, waardoor ik hem uiteindelijk wakker moest maken en hij in alle haast nog zijn spullen bij elkaar moest scharrelen. Ofschoon ik hem nog daartoe had kunnen bewegen zijn ontbijt gereed te maken om dit in de bus op te eten, was het allemaal zo op het laatste moment dat ik reeds naar de bushalte liep om toch niet onze trein in Heerlen te missen. We zaten amper een paar minuten in de bus toen Willem erachter kwam dat er toch een en ander mis was gegaan: hij was zijn ontbijt vergeten mee te nemen, doch erger was dat hij verzuimd had zijn boarding pass te printen... Enfin, de reis ging verder goed, zodat we op station Eindhoven trachtten bij een der stationswinkels iemand bereid te vinden om zijn boarding pass te printen. Een dame was ons gelukkig ter wille en op de valreep kon Willem dus zijn boarding pass bekomen ;-) Op Eindhoven troffen we Bruno en Maarten, de groep was dus compleet en we konden naar het busperron stappen. In een volle Airport Shuttle reisden we naar het vliegveld, waar we tegen half twaalf arriveerden. Gewis, het was aldaar zonovergoten, ik was nu al blij dat ik een korte broek had aangetrokken... Nadat we door de controle waren, werd er nog wat te eten gehaald om vervolgens nog even te wachten tot we richting het vliegtuig konden gaan. Rond kwart voor een konden we eindelijk het vliegtuig betreden, dat gelukkig heerlijk koel was. De vlucht verliep gelukkig, waardoor we zelfs eerder dan gepland reeds om kwart over twee - na van het mooie uitzicht op de Oostzee genoten te hebben - op het vliegveld van Gdańsk arriveerden.

 

Zo, daar waren we dan in het van mij nog grotendeels onontdekte Polen, gereed om onze reis aan te vangen. Terwijl Bruno en ik nog even bij de bagageband wachtten teneinde Maartens hoogstatief mee te kunnen nemen, waren Maarten en Willem alvast richting het loket van autoverhuurbedrijf Express gegaan, waar we een auto gereserveerd hadden. Om der ruimte wil, we waren immers met vier man en een hoogstatief, hadden we een auto uit de klasse C gekozen, doch meneer achter het loket had goed nieuws voor ons - we kregen immers geen auto uit de klasse C, doch een auto uit de klasse C+. Nadat de nodige formulieren waren ingevuld, ontvingen we de autosleutel en het kentekenbewijs, waarna we richting de parkeerplaats konden lopen om onze auto op te zoeken. Het bleek een grijze Seat Leon te zijn met een zeer ruim bemeten kofferbak, genoeg ruimte dus om onze spullen te deponeren. Goed, we konden eindelijk vertrekken naar de eerste fotostek! Onze allereerste foto van deze vakantie zou de TUR-trein zijn, namelijk de R 55256/7 van Hel via Tczew naar Chojnice, die gelijk geschreven ofwel met een SM42 ofwel met de SU42 zou rijden. Interessant om te vermelden is dat locomotieven van het type SM42 geen generator voor elektrische verwarming hebben en dat deze locomotieven normaal dus ook niet gebruikt worden voor het trekken van reizigerstreinen. Door een locomotieventekort zet men deze in de zomer desalniettemin alsnog in, verwarming is in dit jaargetijde immers toch niet nodig... Na ons vertrek vanaf de luchthaven draaiden we al gauw de snelweg op, waar ik kennismaakte met de in Polen geldende maximumsnelheid van 140 km/h, toch weer net iets sneller dan in de lage landen. De sfeer zat er uiteraard al goed in mede dankzij het zeer zonnige weer, waarbij mijn stemming alleen maar verbeterde toen ik onderweg een groot lieveheersbeestje zag, het logo van de zeer bekende Poolse supermarktketen Biedronka - de bevestiging dat ik echt in Polen was.

 

Ons eerste fotopunt was gelegen te Rekowo Dolne, een dorpje dat met de grotere plaats Reda is vergroeid en gelegen aan de kustspoorlijn vanuit het schiereiland Hel, waar ik later nog meer over hoop te vertellen. Daar zeer vele toeristen in de zomer naar een der badplaatsen aan de Oostzee plegen te gaan - met dien verstande dat dit vrijwel louter Polen betreffen - legt langeafstandsvervoerder PKP IC naar populaire badplaatsen vele extra treinen in gedurende de zomer, zo ook naar het schiereiland Hel. Een dezer extra treinen zouden we ook vastleggen te Reda, doch eerst zou de extra TUR-trein van Polregio naar Chojnice passeren, die we dus in Rekowo Dolne zouden vastleggen. We bevinden ons schier aan het einde der dieselspoorlijn vanuit Hel, even verderop in station Reda takt de spoorlijn immers aan op de geëlektrificeerde spoorlijn vanuit Gdańsk Główny richting Stargard. Deze spoorlijn is dé spoorse slagader voor de Poolse Oostzeekust, alle spoorlijnen richting de Poolse badplaatsen takken dus op deze lijn aan, zo ook de lijn vanuit Hel dus. Vermits onze trein overal stopt, is de trein reeds anderhalfuur onderweg als hij in station Reda Rekowo arriveert, dat vlak achter ons fotopunt gelegen is. Aanvankelijk zou het misschien qua tijd krap worden om deze TUR-trein te redden, doch dankzij ons vroege vertrek vanuit de luchthaven zouden we het gaan redden - de TUR was daarenboven een halfuur vertraagd, we hadden dus echt ruim de tijd. Deze vertraging deed ons besluiten in Reda een tussenstop te maken bij een Żabka, ook een zeer bekende supermarktketen. In tegenstelling tot de Biedronka, dat voornamelijk grote supermarkten betreft, is de Żabka veeleer een klein buurtwinkeltje. Gelijk de Biedronka een lieveheersbeestje in het logo heeft, bestaat het logo van de Żabka eveneens uit een diertje, ditmaal een groene kikker. Toevallig was er een vestiging van de Żabka in Reda precies op onze route, waar we dus even halteerden. Alhier maakte ik kennis met een snack die dikwijls bij een Żabka verkrijgbaar is, namelijk de hotdog. In tegenstelling tot wat wij gewend zijn, is dit niet een opengesneden broodje, doch betreft dit een rond broodje met slechts aan de bovenkant een gat waar het worstje in kan worden gestoken. Zodoende deed madame voor mij eerst de saus in het broodje, stak vervolgens het worstje erin en mijn hotdog was klaar. Tevens haalde ik nog een fles Mirinda, zodat ik ook nog wat te drinken had - onderwijl kochten mijn reisgenoten ook nog wat proviand. We zeiden madame gedag en gingen weer naar de auto, waarna we naar ons fotopunt reden. Het fotopunt bleek ganselijk aan de rand van Rekowo Dolne te zijn gelegen, meer bepaald in de straat Sosnowa. Overigens is het de naam straat ook niet bepaald waardig, het betreft namelijk een zandweg... Omtrent kwart over vier kwamen we aan op het fotopunt, dat mooi uitzicht gaf op de heuvelachtige bossen in de verte. Ik was echter nog niet helemaal tevreden, daar de spoorlijn hier toch wel wat hoger lag dan de straat. Al gauw zag ik de oplossing voor mijn probleem, precies op het fotopunt stond een lokale elektriciteitsmast, dat zoals vele andere in Polen in beton is uitgevoerd. Uw fotograaf klauterde wat naar boven om zodoende toch een stuk hoger te staan dan op de grond - en warempel, het werd er gelijk stukken beter op. Helaas had ik nog wel een probleem, er zaten immers flink wat takken in beeld van de boom naast de elektriciteitsmast. Ondergetekende legde zijn hovenierstalent aan de dag en ging voortvarend aan het werk om de vele in beeld staande takken te verwijderen. Na enig snoeien was er zodoende een vrij zicht op de spoorlijn en klom ik de betonnen mast weer op om de trein vast te leggen. Nadat we in de verte een overweg hoorden sluiten, richtten we onze camera's op de trein om die vast te leggen. Onder een strakblauwe hemel en in aan uitbundig schijnende zon passeerde de SM42-349 de vier fotografen in Rekowo Dolne met de TUR-trein als R 55256/7 naar Tczew en Chojnice. Gewis, ik was bijzonder ingenomen met deze foto: opperbest weer, een mooie omgeving en als détail nog de Poolse vlag rechts - de eerste foto dezer vakantie was meer dan geslaagd! We waren benieuwd wat het vervolg van de dag ons zou brengen...

 

Tot slot vermeld ik hieronder nog der rijtuigen samenstelling:

PL-PREG 50 51 21-18 115-8 B11p

PL-PREG 50 51 26-08 027-2 B16mnopux 1151

PL-PREG 50 51 26-08 035-5 B16mnopux 1151

PL-PREG 50 51 26-08 041-3 B16mnopux 1151

PL-PREG 50 51 26-08 106-4 B16mnopux 1151

Done